مدل سازی توسعه فیزیکی شهری با استفاده از تصاویر ماهواره ای و سامانه گوگل ارث انجین (GEE) و پیش بینی آن با مدل مارکوف مطالعه موردی: شهر کاشان و آران وبیدگل

امروزه ارزیابی توسعه فیزیکی شهری با استفاده از تکنیک های نوین سنجش از دور می تواند اطلاعات پایه ای را در اختیار برنامه ریزان قرار دهد. همچنین تحلیل سری زمانی داده های ماهواره ای ابزار بسیار قدرتمندی برای کاربردهای تشخیص تغییرات، به ویژه برای پایش گسترش شهری و از این طریق نقشی موثر در مدیریت و بهبود کاربری اراضی شهر ایفا کند. در این پژوهش، پایش و ارزیابی توسعه فیزیکی شهر کاشان و آران وبیدگل در سه دوره زمانی ۱۳۶۲، ۱۳۸۰ و ۱۴۰۴ با تصاویر ماهواره لندست استخراج شدند. نرم افزارهای مورد استفاده در این تحقیق، Envi (۵.۳), Idrisi Terrset, ArcGIS (۱۰.۸) و سامانه گوگل ارث انجین Google Earth Engine (GEE) هستند. تصاویر به روش طبقه بندی ماشین بردار پشتیبان (Support Vector Machine) تهیه شده و پیش بینی تغییرات گسترش فیزیکی شهر برای سال ۱۴۳۰ با استفاده از مدل CA-Markov در نرم افزار ادریسی انجام می گردد. نتایج این پژوهش نشان می دهد دقت کلی تصاویر طبقه بندی شده به ترتیب برای سال ۱۳۶۲، ۱۳۸۰ و ۱۴۰۴ حدود ۹۲.۱۷%، ۹۴.۱۹% و ۹۰.۳۱% بدست آمد. در این راستا به ترتیب سال ۱۳۶۲، ۱۳۸۰ و ۱۴۰۴ مساحت شهر کاشان ۱۱۸۲.۶۸، ۳۲۵۴.۵۲ و ۴۱۷۹.۱۸ هکتار و مساحت شهر آران وبیدگل ۱۷۶.۱۴، ۷۰۱.۹۱ و ۱۸۹۵.۵۵ هکتار ارزیابی شده است. در حالی که پوشش گیاهی در طی بازه زمانی برای شهر کاشان ۳۰% و شهر آران وبیدگل ۳۷% کاهش پیدا کرده است. علاوه برآن در نقشه پیش بینی شده سال ۱۴۳۰ مساحت شهر کاشان ۵۵۰۲.۹۸ و شهر آران وبیدگل ۲۵۰۶.۱۱ هکتار برآورد شده بود که حاکی از تداوم روند توسعه شهری و کاهش پوشش گیاهی است. کاهش نزولات جوی و کمبود منابع آب زیرزمینی، روند روبه رشد شهرک های صنعتی و مهاجرپذیر بودن شهر، می توان از عوامل تاثیرگذار در تغییرات کاربری های شهر کاشان و آران وبیدگل دانست.

کلیدواژه ها:

گوگل ارث انجین ، توسعه فیزیکی شهر ، طبقه بندی ، سنجش از دور ، پیش بینی آینده