تحلیل تغییرات کاربری اراضی در مشهد در سال ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵

در سال های اخیر، گسترش سریع و بی برنامه شهری به یکی از چالش های جهانی تبدیل شده و مشکلات عمده ای در زمینه های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی ایجاد کرده است. در مشهد، دومین شهر پرجمعیت ایران و یک قطب مذهبی مهم، برنامه ریزی شهری موثر برای مدیریت این رشد ضروری است. این تحقیق به بررسی کاربری اراضی مشهد بین سال های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ پرداخته و از ابزارهای گوگل ارث انجین، آرک جی آی اس و الگوریتم رندوم فارست با دقت ۷۳٪ استفاده کرده است. نتایج نشان داد که ساختار شهری مشهد از مدل متمرکز و شعاعی حول حرم امام رضا (ع) به ساختار شبکه ای و چندمرکزی تغییر یافته که دسترسی به خدمات را در سراسر شهر بهبود داده است. مناطق ساخته شده ۲۳.۲۴٪ افزایش یافته اند، در حالی که اراضی کشاورزی و بایر به ترتیب ۱۷.۳۶٪ و ۱۳.۲۷٪ کاهش یافته است که فشار توسعه شهری بر منابع طبیعی را نشان می دهد. همچنین، شبکه های خیابانی از الگوهای نامنظم و ارگانیک به ساختار ترکیبی از شبکه ای، لوپ و ارگانیک تبدیل شده که به بهبود ترافیک و سازمان دهی شهری کمک کرده است. علاوه بر این، گسترش فعالیت های اداری، تجاری و فرهنگی در مناطق غربی مشهد نشان دهنده تغییرات اجتماعی-اقتصادی و کاهش تمرکزگرایی است. این نتایج بر لزوم اتخاذ استراتژی های مدیریت کاربری زمین مبتنی بر فناوری برای پشتیبانی از رشد شهری پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

گسترش شهری ، تغییرات کاربری اراضی ، مشهد ، برنامه ریزی شهری