الگوهای روانشناختی والدین تحلیل تطبیقی و مروری باورهای غیرعقلانی، انزوای هیجانی و معنای زندگی در والدین نوجوانان با و بدون رفتارهای پرخطر

پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و مروری به بررسی عمیق و تطبیقی الگوهای روانشناختی والدین به عنوان یکی از کلیدی ترین عوامل تاثیرگذار بر این رفتارها می پردازد. هدف اصلی این مقاله تحلیل مقایسه ای سه سازه روانشناختی بنیادین شامل باورهای غیرعقلانی بر اساس نظریه شناختی رفتاری، الیس، انزوای هیجانی به عنوان نمودی از اختلال در روابط والد-فرزند و معنای زندگی (بر اساس رویکرد وجودی فرانکل) در دو گروه از والدین؛ والدینی که نوجوانان آنها مبادرت به رفتارهای پرخطر می کنند و والدینی که نوجوانانشان فاقد این گونه رفتارها هستند، می باشد. در این راستا با جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی و با استفاده از کلیدواژه های تخصصی مقالات و پژوهش های مرتبط منتشر شده در شش سال اخیر مورد بررسی، طبقه بندی و تحلیل قرار گرفتند. یافته های حاصل از این مرور گسترده نشان می دهد که والدین نوجوانان درگیر در رفتارهای پرخطر، به طور معناداری سطوح بالاتری از باورهای غیرعقلانی به ویژه مطلق گرایی، فاجعه پنداری و تحمل پایین، ناکامی، درجات شدیدتری از انزوای هیجانی و احساس پوچی یا فقدان معنا در زندگی را گزارش می کنند. این مقاله استدلال می کند که این الگوهای روانشناختی نه تنها به عنوان عوامل پیش بینی کننده بلکه به عنوان مکانیسم های تداوم بخش چرخه معیوب رفتارهای پرخطر عمل می کنند. باورهای غیرعقلانی والدین منجر به واکنش های هیجانی ناکارآمد و شیوه های فرزندپروری تنش زا شده، انزوای هیجانی فضای امن برای ارتباط و ابراز وجود را از نوجوان سلب کرده و فقدان معنا در زندگی والدین الگوی مناسبی برای هویت یابی و هدفمندی در اختیار نوجوان قرار نمی دهد. در نهایت این مقاله ضمن تبیین نتایج و تحلیل شکاف های پژوهشی موجود به ارائه چارچوبی یکپارچه برای درک این پدیده پرداخته و پیشنهادهای کاربردی مشخصی را برای متخصصان بالینی، مشاوران خانواده، سیاست گذاران حوزه سلامت روان و پژوهشگران آینده در جهت طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی خانواده محور ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

باورهای غیرعقلانی ، انزوای هیجانی ، معنای زندگی ، رفتارهای پرخطر ، نوجوانان