بازنگری نظام مند عوامل روان شناختی موثر بر خودکارآمدی جنسی زنان با تاکید بر نقش تعارض زناشویی

هدف خودکارآمدی جنسی یکی از تعیین کننده های اصلی سلامت روان و کیفیت زندگی زناشویی در زنان است که به شدت تحت تاثیر تعاملات زوجی و تعارضات قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بازنگری نظام مند عوامل روان شناختی موثر بر خودکارآمدی جنسی زنان با تاکید بر نقش تعارض زناشویی انجام شد. روش این مطالعه از نوع کیفی و با روش مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای کیفی تحلیل مضمون انجام گردید. جامعه آماری شامل کلیه مقالات معتبر داخلی و بین المللی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۶ بود که در پایگاه های داده SID، Google Scholar، ScienceDirect، Scopus، Web of Science و Magiran نمایه شده بودند. از میان ۱۱۷ منبع اولیه، ۴۶ مقاله به صورت هدفمند و بر اساس معیارهای ورود انتخاب شدند. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند و پایایی کدگذاری با محاسبه ضریب کاپای کوهن (۰.۸۸) مورد تایید قرار گرفت. یافته ها: تحلیل متون منجر به شناسایی ۲۰ مولفه کلیدی شد که در چهار جنبه اصلی طبقه بندی گردیدند: ۱. جنبه شناختی شامل اعتماد به توانایی جنسی، نگرش مثبت و خودتعیین گری؛ ۲. جنبه هیجانی عاطفی (شامل تنظیم هیجان، شفقت به خود، تاب آوری و سلامت روان)؛ ۳. جنبه ارتباطی بین فردی (شامل صمیمت، عاطفی، همدلی، حمایت همسر و سرمایه عاطفی) و ۴. جنبه رابطه ای کارکردی شامل مدیریت تعارض، عملکرد جنسی، انگیزش جنسی و پیشگیری از طلاق عاطفی. یافته ها نشان داد که تعارضات زناشویی از طریق ایجاد بازداری هیجانی و تخریب صمیمت به طور مستقیم خودکارآمدی جنسی زنان را تضعیف می کنند. نتیجه گیری: خودکارآمدی جنسی پدیده ای چندبعدی و متاثر از تعامل پویا میان باورهای فردی و کیفیت رابطه زوجی است. نتایج این پژوهش بر ضرورت مداخلات روان شناختی یکپارچه تاکید دارد که به جای تمرکز صرف بر عملکرد فیزیکی به اصلاح ساختارهای شناختی، تقویت مهارت های تنظیم هیجان و بهبود الگوهای ارتباطی زوجین بپردازند. این یافته ها می تواند مبنای طراحی پروتکل های درمانی برای مشاوران خانواده و درمانگران جنسی در جهت ارتقای ثبات خانواده و کاهش طلاق عاطفی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی جنسی ، تعارض زناشویی ، زنان ، مرور سیستماتیک ، تحلیل محتوا ، سلامت روان ، طلاق عاطفی