نقش رسانه های اجتماعی در رفتارهای خودکشی گرایانه در میان جوانان یک مرور نظام مند

رفتارهای خودکشی گرایانه در میان افراد جوان یکی از جدی ترین چالش های بهداشت عمومی در دوران معاصر به شمار می آید و بسترهای رسانه های اجتماعی به عنوان محیط هایی پدیدار شده اند که می توانند به شکل معناداری چشم انداز خطر را شکل دهند. این مرور نظام مند شواهد تجربی و مطالعات مروری منتشر شده در فاصله سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ را درباره رابطه میان استفاده از رسانه های اجتماعی و افکار و رفتارهای خودکشی گرایانه در جوانان ۱۰ تا ۲۴ ساله تلفیق می کند. بر اساس دستورالعمل اقلام ترجیحی گزارش دهی برای مرورهای نظام مند و فراتحلیل ها که به اختصار «پریزما» نامیده می شود، جست وجویی جامع در پنج پایگاه داده اصلی انجام شد که در نهایت ۲۰ مطالعه واجد معیارهای ورود به پژوهش شناسایی گردید. مطالعات وارد شده طیفی از طرح های روش شناختی را در بر می گیرند؛ از جمله پیمایش های مقطعی، مطالعات طولی، هم گروهی، مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها و پژوهش های کیفی. سازوکارهای اصلی شناسایی شده شامل قربانی شدن در زورگویی اینترنتی، مواجهه با محتوای آسیب زا، سرایت خودکشی (اثر ورتر)، فرایندهای مقایسه اجتماعی و تقویت الگوریتم محور مطالب آزاردهنده در بسترهایی مانند تیک تاک و اینستاگرام است. زیرگروه های جمعیتی آسیب پذیر به ویژه جوانان با گرایش های هویت جنسی و جنسیتی اقلیت، دختران و افرادی که از پیش با دشواری های سلامت روان مواجه بوده اند، قوی ترین ارتباط میان استفاده از رسانه های اجتماعی و گرایش به خودکشی را نشان می دهند. در عین حال، شواهد به مسیرهای بالقوه محافظتی نیز اشاره می کنند؛ از جمله شکل گیری اجتماع های حمایتی، تسهیل جست وجوی کمک و پدیده ای موسوم به اثر پاپاگنو. در پایان پیامدهای بالینی و سیاست گذاری مورد بحث قرار می گیرد؛ از جمله ضرورت حکمرانی و نظارت بر محتوای بسترهای ارتباطی، اجرای برنامه های سواد دیجیتال در مدارس و طراحی مداخلات روانی اجتماعی هدفمند.

کلیدواژه ها:

رسانه های اجتماعی ، رفتار خودکشی گرایانه ، جوانان ، نوجوانان ، زورگویی اینترنتی ، مرور نظام مند ، سلامت روان ، پیشگیری از خودکشی