مروری بر پدیده FOMO و پیامدهای روان شناختی آن در دانشجویان

ترس از جا ماندن پدیده ای روان شناختی و فراگیر است که با این باور پایدار مشخص می شود که دیگران در حال تجربه کردن رویدادهای لذت بخش و پاداش دهنده ای هستند که فرد از آنها محروم مانده است. در میان دانشجویان دانشگاه، این پدیده در عصر دیجیتال به عنوان یکی از دغدغه های مهم سلامت روان پدیدار شده است؛ وضعیتی که تا حد زیادی به واسطه حضور فراگیر شبکه های اجتماعی و فناوری تلفن هوشمند تقویت می شود. این مرور روایتی با ترکیب شواهد حاصل از ۲۰ مطالعه داوری شده که بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ منتشر شده اند به بررسی مبانی، مفهومی، میزان شیوع، پیشایندهای روان شناختی و پیامدهای ترس از جا ماندن در میان دانشجویان دانشگاه می پردازد. با تکیه بر نظریه خود تعیین گری به عنوان چارچوب نظری اصلی این مرور نشان می دهد که نیازهای ارضا نشده به پیوند اجتماعی و احساس تعلق از محرک های بنیادی ترس از جا ماندن هستند. ادبیات پژوهشی به طور مداوم نشان می دهد که میان ترس از جا ماندن و افزایش اضطراب، افسردگی، احساس تنهایی، اختلالات خواب، اهمال کاری تحصیلی و استفاده مسئله ساز از شبکه های اجتماعی و تلفن هوشمند ارتباط وجود دارد. شواهد نوظهور همچنین ترس از جا ماندن را با کاهش رضایت از زندگی و فرسودگی تحصیلی مرتبط دانسته اند. افزون بر این، عوامل محافظتی مانند ذهن آگاهی، خودکارآمدی و حمایت اجتماعی مورد بحث قرار می گیرند و پیامدهای بالینی و آموزشی آنها نیز بررسی می شود. این مرور همچنین محدودیت های روش شناختی موجود در ادبیات پژوهشی، از جمله غلبه طرح های مقطعی و همگنی جغرافیایی نمونه ها را برجسته می کند و بر ضرورت انجام پژوهش های طولی با تنوع فرهنگی بیشتر و نیز طراحی مداخلات مبتنی بر شواهد برای کاهش ترس از جا ماندن در محیط های آموزش عالی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

ترس از جا ماندن ، دانشجویان دانشگاه ، رسانه های اجتماعی ، سلامت روان ، بهزیستی روان شناختی ، مقایسه اجتماعی ، اضطراب ، افسردگی ، نظریه خود تعیین گری