بررسی حقوقی تطبیقی تعیین سقف برای جبران خسارت در خصوص خودروی غیر متعارف و تاثیر آن نسبت به مقصر حادثه

مصوب ۱۳۹۵ امروزه موضوع جبران خسارت ناشی از تصادفات رانندگی به ویژه در خصوص خودروهای غیر متعارف یکی از چالش های مهم حقوقی محسوب می شود. تعیین سقف جبران خسارت در این موارد نه تنها با هدف حمایت از زیان دیده بلکه با لحاظ عدالت در قبال مقصر حادثه و بیمه گر صورت می پذیرد. خودروها به طور کلی به دو دسته «متعارف» و «غیر متعارف» تقسیم بندی شده اند بدین ترتیب که خسارت خودرو متعارف به طور کامل قابل جبران است و خسارت خودرو غیر متعارف بر اساس تا مبلغ نصف دیه مرد مسلمان در نظر گرفته می شود و تا این میزان خسارت قابل جبران است لذا در خصوص جبران خسارت خودرو غیر متعارف ابهامات قانونی و اجرایی وجود دارد. در حقوق ایران ماده ۸ قانون بیمه اجباری موضوع غیر متعارف بودن خودرو و محدودیت جبران خسارت را مطرح می کند؛ در حالی که در نظام های حقوقی دیگر مانند فرانسه و آلمان مبانی متفاوتی برای تعیین خسارت لحاظ شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مبنای تحدید مسئولیت در حوادث رانندگی در قانون بیمه اجباری شخص ثالث در مبانی نظیر اقدام زیان دیده، وضعیت اقتصادی طرفین، قاعده اقدام و قاعده حفظ نظام قابل توجیه است. اما لازم به ذکر است که وجود سقف تحدید مسئولیت از یک طرف عامل امنیت بخش برای قشر ضعیف و متوسط جامعه است و از طرف دیگر دشواری احراز شرایط مذکور در تعیین میزان مسئولیت و اعمال آن از سوی دادگاه ها لزوم وجود چنین سقف ثابتی در مسئولیت عامل زیان را توجیه می کند. هدف قانونگذار از متناظر نمودن خسارت خودروهای غیر متعارف برداشت برابر خسارت از محل منابع جمعی است و قانون به نوع خودرو و موقعیت اقتصادی و اجتماعی زیان دیده یا مسبب حادثه و تحدید مسئولیت توجهی ندارد از این رو مطالبه باقیمانده خسارت که امکان جبران آن از محل منابع جمعی میسر نشده است از مسبب حادثه قابل مطالبه می باشد. این مقاله با روش تحلیلی توصیفی به بررسی این موضوع می پردازد که بررسی تطبیقی تعیین سقف برای جبران خسارت خودروهای غیر متعارف و تحلیل اثر این سقف بر مسئولیت مقصر حادثه می پردازد.

کلیدواژه ها:

جبران خسارت خودروی ، غیر متعارف ، بیمه شخص ثالث ، سقف تعهدات ، مقصر حادثه ، تطبیق حقوقی