پیشگیری وضعی از بیماری های واگیردار با محوریت بیماری اچ پی وی و نقش دادستان به عنوان مسئول حقوق عامه

بیماری های واگیردار از مهم ترین تهدیدهای سلامت عمومی و امنیت اجتماعی به شمار می آیند، زیرا علاوه بر پیامدهای فردی، آثار گسترده ای بر نظم اجتماعی و کارآمدی اقتصادی بر جای می گذارند (WHO, ۲۰۲۳) در این میان، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به عنوان یکی از شایع ترین عفونت های مقاربتی، با پیامدهایی چون سرطان دهانه رحم، ناباروری و هزینه های سنگین درمانی، در ایران کمتر از آنچه شایسته است مورد توجه قرار گرفته است (وزارت بهداشت، ۱۴۰۰). این وضعیت ضرورت بازاندیشی در راهبردهای پیشگیرانه، به ویژه از منظر حقوقی و جرم شناختی را آشکار می سازد. هدف پژوهش حاضر، بررسی کاربست پیشگیری وضعی در کنترل بیماری های واگیردار با تاکید بر HPV و تحلیل نقش دادستان به عنوان مدافع حقوق عامه در الزام نهادهای ذی ربط به اجرای اقدامات پیشگیرانه است. نوآوری این مطالعه در ترکیب رویکردهای حقوق سلامت و جرم شناسی با نهاد دادستانی به عنوان محور حقوقی تضمین کننده منافع عمومی نهفته است. یافته ها نشان می دهد که پیشگیری وضعی از طریق اقداماتی مانند ارتقای آموزش عمومی، توسعه واکسیناسیون، نظارت بر ارائه خدمات بهداشتی و ایجاد هماهنگی میان نهادهای اجرایی، می تواند نقش موثری در کاهش شیوع بیماری های واگیردار ایفا کند (CDC, ۲۰۲۲) در این میان، دادستان با توجه به وظیفه قانونی صیانت از حقوق عامه، قادر است با بهره گیری از ابزارهای حقوقی، نهادهای ذی ربط را به اقدام پیشگیرانه وادار نماید. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که کارآمدی سیاست های بهداشت عمومی در حوزه HPV منوط به ایفای نقش فعال دادستان در مقام ناظر بر حقوق عامه است. تقویت جایگاه دادستانی در این عرصه می تواند به کاهش پیامدهای اجتماعی و بهداشتی بیماری های واگیردار در ایران بینجامد.

کلیدواژه ها:

پیشگیری وضعی ، دادستان ، حقوق عامه ، HPV ، بیماری های واگیردار ، سلامت عمومی