بررسی راهکارهای نوین در جهت افزایش بهره وری زیرساخت های سیستم دوچرخه محور مطالعه موردی: سیستم هوشمند اشتراک دوچرخه (سهاد) شهر ارومیه

افزایش روزافزون خودروهای شخصی در شهر ارومیه موجب بروز مشکلاتی همچون آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت های فسیلی و کاهش تعاملات اجتماعی شده است. یکی از راهکارهای موثر برای کاهش این معضلات، توسعه سیستم های حمل ونقل غیر موتوری مانند دوچرخه سواری شهری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر بهره وری پروژه سهاد (سیستم هوشمند اشتراک دوچرخه) و ارائه راهکارهای بهبود عملکرد آن انجام شده است. در بخش نخست، میزان اهمیت امکانات دوچرخه سواری بین زنان و مردان و رابطه «نگرانی از تصادف» با «میزان استفاده از دوچرخه برای رفت وآمد» با بهره گیری از آزمون های آماری در SPSS تحلیل شد. در بخش دوم، شاخص های چیدمان فضایی محدوده پروژه با استفاده از نرم افزار DepthmapX ارزیابی گردید تا ظرفیت محورهای شهری برای توسعه مسیرهای دوچرخه سواری شناسایی شود. نتایج نشان داد که اهمیت امکانات دوچرخه سواری میان زنان و مردان تفاوت معناداری ندارد؛ بااین حال، زنان حساسیت بیشتری نسبت به کیفیت و ایمنی مسیرها دارند. همچنین بین نگرانی از تصادف و میزان استفاده از دوچرخه رابطه منفی مشاهده شد؛ به گونه ای که افزایش نگرانی از تصادف موجب کاهش تمایل به استفاده از دوچرخه می شود. افزون بر این، تحلیل چیدمان فضایی بیانگر آن است که برخی محورها از جمله کاشانی، شهید بهشتی و شهید سلیمانی پتانسیل مناسبی برای توسعه مسیرهای دوچرخه دارند. بر این اساس، سه محور جدید به محدوده اجرایی پروژه افزوده شد تا پیوستگی شبکه اشتراک دوچرخه ارتقا یابد. یافته های پژوهش می توانند در بهینه سازی زیرساخت های دوچرخه محور و ارتقای کارایی پروژه های اشتراک دوچرخه در شهرهای مشابه موثر باشند.

کلیدواژه ها:

دوچرخه ، دوچرخه سواری ، تراکم ترافیکی ، حمل و نقل عمومی ، حمل و نقل غیرموتوری ، حمل و نقل پایدار