معناشناسی علمی و فلسفی«والسماوات مطویات بیمینه» در تفاسیر قرآن کریم

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 21

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MIUQU-19-37_010

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1405

چکیده مقاله:

هدف: این پژوهش به تحلیل معناشناختی و میان رشته ای عبارت قرآنی والسماوات مطویات بیمینه (زمر/۶۷) می پردازد تا ابعاد لغوی، تفسیری و ارتباط سازنده ی آن با یافته های معاصر کیهان شناسی را بررسی کند.روش: با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی، معنای واژگان کلیدی از منابع لغوی و قرآنی استخراج شده و تفاسیر مفسران برجسته(مانند طبری، زمخشری، علامه طباطبایی) تحلیل گردیده است. همچنین با اتخاذ چارچوب نظریه «تعامل سازنده علم و دین»، مفهوم «مطویات» در نسبت با مدل علمی «انقباض بزرگ» مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که این عبارت در سنت تفسیری، هم به جنبه ی فیزیکی و پایان نظام کیهان اشاره دارد و هم نمادی از قدرت مطلق و بازگشت هستی به خالق است. از سوی دیگر، شباهت ساختاری معناداری بین مفهوم قرآنی «پیچیده شدن آسمان ها» و فرضیه ی علمی «انقباض بزرگ» وجود دارد. این هم راستایی، نه به معنای انطباق کامل، بلکه نشان دهنده ی ظرفیت قرآن برای تعامل با کشفیات علمی است، به گونه ای که علم، بحث«چگونگی» و دین «چرایی» و «غایت» پدیده را تبیین می کند.نتیجه گیری: پژوهش بر این نتیجه تاکید می ورزد که درک عمیق مفاهیم قرآنی مانند «مطویات»، نیازمند رویکردی جامع است که ضمن وفاداری به مبانی الهیاتی متن، امکان گفت وگوی سازنده با دانش بشری را فراهم آورد و تصویری کل نگر از نظم هستی ارائه دهد.

نویسندگان

نعمت الله فیروزی

استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی -دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام.

زهرا عامری

دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام رضا، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • نهج البلاغه، ترجمه دشتی، محمد، تهران: بضعه الرسول، ۱۳۷۹ ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، تهران: فراهانی. ۱۳۶۲ش ...
  • ابن عربی، تفسیر ابن عربی، بیروت: داراحیاء التراث العربی. ۱۴۲۲ ...
  • ابن فارس، احمد، معجم مغاییس اللغه، بی جا: دارالفکر. ۱۹۷۹ ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی، التوحید، قم: جامعه مدرسین حوزه ...
  • بحرانی، هاشم بن سلیمان، البرهان فی تفسیر القرآن، ایران: بنیاد ...
  • بروجردی، ابراهیم، تفسیر جامع، ایران: صدر. ۱۳۶۳ ...
  • جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، قم: اسراء. ۱۳۷۸ ...
  • اعجاز ادبی قرآن در معناشناسی واژه سماء [مقاله کنفرانسی]
  • حسینی، سیدمرتضی، «بازخوانی مفهوم واژه سماء در قرآن»، تحقیقات علوم ...
  • خرم دل، مصطفی، تفسیر نور، تهران: احسان. ۱۳۸۴ ...
  • دیوبندی، محمودحسن، تفسیر کابلی از دیدگاه اهل سنت، تهران: احسان. ...
  • راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق: محمد سید ...
  • زمخشری، جارالله محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون ...
  • شاه عبدالعظیمی، حسین، تفسیر اثنی عشری، تهران: میقات. ۱۳۶۳ ...
  • صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار. ...
  • طالب تاش، عبدالمجید و فروغی، جواد، پیدایش فضا از نظر ...
  • طالقانی، سیدمحمود، پرتوی از قرآن، تهران: شرکت سهامی انتشار. ۱۳۶۲ش ...
  • طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان. ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، جوامع الجامع، مشهد: بنیاد پژوهش های ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی التفسیرالقرآن، بیروت: دارالمعرفه. ...
  • طبرسی، فضل بن سهل، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: ...
  • طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تاویل القرآن، تحقیق: ...
  • فیض کاشانی، محسن، الاصفی فی تفسیر القرآن، قم: مرکز انتشارات ...
  • قرشی، علی اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران: بنیاد بعثت. ۱۳۷۷ ...
  • قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، تهران: ناصر خسرو. ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیه. ۱۴۰۷ ...
  • کاشانی، ملافتح الله، تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین، تهران: ...
  • مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، تهران: اسلامیه. ۱۳۷۹ ...
  • مسترحمی، سیدعیسی، قرآن و کیهان شناسی، قم: پژوهش های تفسیر ...
  • مسترحمی، سیدعیسی، تفسیر آیات نجومی با تاکید بر پاسخ به ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، جهان شناسی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، قم: ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه: تفسیر و بررسی تازه ای ...
  • موریسون، ایان، آشنایی با نجوم و کیهان شناسی، ترجمه صمد ...
  • نصیری قیداری، سعدالله، آیات نجومی قرآن و تحول علم نجوم، ...
  • نکونام، جعفر، «معناشناسی توصیفی سماوات در قرآن»، پژوهش دینی، ش۹، ...
  • هاوکینگ، استیون ویلیام، انفجار بزرگ تا سیاهچاله ها، تهران: شرکت ...
  • Goodstein, D, The big crunch, EOS Transactions, ۷۸, ۳۲۹. ۱۹۹۷ ...
  • Hawking, S. W, A Brief History of Time, Bantam Books. ...
  • Peacock, J. A, Cosmological Physics, Cambridge University Press. ۱۹۹۹ ...
  • نمایش کامل مراجع