طراحی مدل و اعتبارسنجی حکمرانی مردم پایه برای ارتقای زنجیره ارزش گیاهان دارویی مطالعه موردی: شهرستان دلفان

سابقه و هدف: این پژوهش با هدف طراحی یک مدل حکمرانی جامعه محور برای ارتقای زنجیره ارزش گیاهان دارویی در شهرستان دلفان انجام شد.روش: این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) اجرا گردید. در مرحله کیفی، با ۳۰ نفر از خبرگان و ذی نفعان کلیدی مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA و روش کدگذاری تحلیل محتوا شد. در مرحله کمی، ۴۰۰ بهره بردار محلی با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. تحلیل داده های کمی با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار SmartPLS و فرآیند تحلیل سلسله مراتلی (AHP) انجام گرفت. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی سه مولفه کلیدی شد: مشارکت سازمان یافته محلی، حمایت هدفمند دولت و به کارگیری فناوری بومی. یافته های کمی نشان داد که مشارکت محلی بیشترین تاثیر مستقیم را بر پایداری زنجیره ارزش دارد (β = ۰.۷۶, p < ۰.۰۰۱). حمایت دولتی هدفمند (β = ۰.۶۸, p < ۰.۰۱) و فناوری بومی (β = ۰.۷۲, p < ۰.۰۰۱) نیز تاثیرات معناداری بر تقویت زنجیره ارزش نشان دادند. بر اساس تحلیل AHP، برندسازی منطقه ای (وزن ۲۸/۰) و توانمندسازی تعاونی ها (وزن ۲۳/۰) به عنوان اولویت دارترین راهبردها شناسایی شدند. در نهایت، مدل نهایی پژوهش در سه سطح نهادی، تولیدی و بازار طراحی و ارائه گردید.نتیجه گیری: مدل ارائه شده به عنوان یک الگوی بومی و زمینه مند، ضمن تلفیق دانش بومی با حمایت های نهادی، چارچوبی شبکه ای و مشارکتی برای حکمرانی زنجیره ارزش گیاهان دارویی ارائه می دهد که قابلیت انطباق و تعمیم در سایر مناطق مشابه ایران را دارا می باشد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مردم پایه ، زنجیره ارزش ، گیاهان دارویی ، شهرستان دلفان ، مشارکت محلی ، مدل سازی معادلات ساختاری