واکاوی مزایا، محدودیت ها و مشکلات سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی در باغات انگور

چالش های بخش کشاورزی به دلیل افزایش تقاضا برای آب به دنبال تغییرات اقلیمی، افزایش جمعیت و تغییر الگوی مصرف آب با شدت زیادی در حال افزایش است. کشاورزی و امنیت غذایی پایدار در شرایط حاضر، بدون کاهش مصرف آب در این بخش میسر نخواهد شد. در دهه های اخیر، سامانه های نوین آبیاری به عنوان راهکاری اساسی برای افزایش بهره وری آب معرفی شده اند. آبیاری قطره ای سطحی (SD) به دلیل انتقال مستقیم آب به ناحیه ریشه، گام بزرگی در جهت صرفهجویی آب و بهبود عملکرد برداشت محسوب می شود. با این حال، محدودیت هایی نظیر وجود تلفات تبخیر از سطح خاک، رشد علف های هرز و مزاحت برای عملیات باغداری و احتمال آسیب رسیدن به لوله ها و قطره چکان ها همچنان باقی است. سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی (SDI) به عنوان یک نسل پیشرفته تر، با دفن لاترال ها در زیر سطح خاک، پتانسیل بالایی برای غلبه بر محدودیت های SD نشان داده است. SDI نه تنها تبخیر مستقیم آب از سطح خاک را به صفر می-رساند، بلکه امکان مدیریت دقیق تر رطوبت خاک در عمق فعال ریشه را فراهم می سازد. با توجه به توسعه باغات انگور در کشور، استفاده از سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی تاثیر قابل توجهی در کاهش مصرف آب در بخش باغی به دنبال دارد. این مقاله با هدف واکاوی مزایا و محدودیت های استفاده از سیستم SDI در باغات انگور، به ویژه با تکیه بر یک مطالعه موردی در ارومیه، انجام شده است. بر اساس نتایج این پژوهش SDI در مقایسه با متوسط مصرف استانی و SD به ترتیب در حدود ۳۵ و ۲۰ درصد در مصرف آب صرفه جویی دارد و به همان ترتیب بهره وری مصرف آب نیز ۲۵ تا ۴۰ درصد قابل افزایش است. موفقیت در این روش از آبیاری علیرغم دارای محاسن قابل توجه، مستلزم رعایت نکات فنی و لازم در مراحل طراحی، تامین لوازم، اجرا، بهره برداری است که در این مقاله به آنها پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

انگور ، سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی ، بهره وری مصرف آب ، مزایا و معایب