پهنه بندی زراعی- بوم شناختی اراضی شهرستان بهشهر جهت کشت گندم و جو پاییزه (مطالعه موردی: بخش یانه سر)

مقدمه و هدف: یکی از بهترین روش ها برای سنجش توان بوم شناختی هر منطقه، روش مساحی و ارزیابی تناسب کاربری اراضی است. بوسیله این روش مناطق مستعد برای کشت هر گیاه در یک مقیاس بزرگ در مقایسه با مطالعات آزمایشگاهی و مزرعه ای مشخص می گردد. این دست مطالعات در راستای کشاورزی پایدار بوده و از تخریب منابع محیطی جلوگیری می کند. این مطالعه با هدف ارزیابی زراعی- بوم شناختی اراضی زراعی شهرستان بهشهر (استان مازندران) جهت کشت دو گیاه گندم و جو با استفاده تحلیل های مکانی GIS و AHP در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ انجام شد.مواد و روش ها: برای این منظور از متغیرهای اقلیمی (دماهای کمینه، بیشینه، متوسط و بارش سالانه)، توپوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع) و خصوصیات خاک (بافت ، K، P، Cu، Mn، N، Fe، TNV، ماده آلی، EC، pH و OC) استفاده شد. نقشه های موضوعی هریک از متغیرها در ArcGIS ۱۰.۸ تهیه شد، سپس نقشه نهایی با اختصاص وزن های AHP روی هم گذاری شدند. نقشه نهایی در چهار طبقه بسیار مستعد، مستعد، نیمه مستعد و غیر مستعد طبقه بندی شد.یافته ها: مساحت دو طبقه بسیار مستعد و مستعد برای گیاه گندم به ترتیب ۳/۱۳، ۶/۲۳ و جو ۱/۲۰ و۷/۲۳ درصد از کل منطقه در برگرفت. همچنین دو پهنه با قابلیت کشت نیمه مستعد وغیر مستعد برای این دو گیاه به ترتیب ۲/۲۸ و ۱/۳۵ درصد برای گندم و۶/۲۸ و ۶/۲۷ برای جو از کل مساحت منطقه مورد مطالعه را شامل شد. بر اساس نتایج بدست آمده مشخص شد مناطق بسیار مستعد در قسمتهایی از شمال غربی و مناطق مستعد و نیمه مستعد در قسمتهای مرکزی و مناطق غیر مستعد در قسمتهای شرقی و جنوب شرقی منطقه واقع شده است.نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص شد شرایط اقلیمی مخصوصا بارش که از غرب به شرق به صورت نزولی و دما از سمت غرب به شرق روند سعودی داشته و همچنین از نظر توپو گرافی مناطق شرقی و جنوب شرقی از ارتفاعات بالاتری برخوردار بوده و کاهش ماده آلی خاک در قسمتهای شرقی و جنوبی، از دلایل اصلی وضعیت ضعیف استعداد اراضی در منطقه می باشد. کلمات کلیدی: استعدادسنجی اراضی، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، جو، گندم، AHP.مقدمه و هدف: یکی از بهترین روش ها برای سنجش توان بوم شناختی هر منطقه، روش مساحی و ارزیابی تناسب کاربری اراضی است. بوسیله این روش مناطق مستعد برای کشت هر گیاه در یک مقیاس بزرگ در مقایسه با مطالعات آزمایشگاهی و مزرعه ای مشخص می گردد. این دست مطالعات در راستای کشاورزی پایدار بوده و از تخریب منابع محیطی جلوگیری می کند. این مطالعه با هدف ارزیابی زراعی- بوم شناختی اراضی زراعی شهرستان بهشهر (استان مازندران) جهت کشت دو گیاه گندم و جو با استفاده تحلیل های مکانی GIS و AHP در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ انجام شد..

کلیدواژه ها:

استعدادسنجی اراضی ، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، جو ، گندم ، AHP