نقش مدرسه در پیشگیری غیرکیفری از انحرافات جنسی نوجوانان؛ تحلیل کیفی–حقوقی با تاکید بر سیاست جنایی ایران

انحرافات جنسی نوجوانان به عنوان یکی از چالش های نوظهور اجتماعی، پیامدهای روانی، تربیتی و امنیتی گسترده ای دارد و مواجهه صرفا کیفری با آن، نه تنها کارآمد نیست بلکه می تواند آسیب ها را تشدید کند. مدرسه، به عنوان مهم ترین نهاد اجتماعی کننده رسمی پس از خانواده، ظرفیت بالقوه ای برای پیشگیری غیرکیفری از این رفتارها دارد؛ نقشی که در سیاست جنایی و چارچوب های حقوقی ایران به طور شفاف و منسجم تبیین نشده است. این پژوهش با هدف تحلیل جایگاه حقوقی مدرسه در پیشگیری غیرکیفری از انحرافات جنسی نوجوانان و شناسایی خلاها و محدودیت های قانونی موجود، از رویکرد کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون بهره می برد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه حقوق، آموزش وپرورش و مشاوره مدارس، و همچنین تحلیل اسناد قانونی و سیاستی، از جمله قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، آیین نامه های انضباطی مدارس و سند تحول بنیادین آموزش وپرورش گردآوری شد. یافته ها نشان می دهد که نقش مدرسه در پیشگیری از انحرافات جنسی پراکنده، غیرالزام آور و فاقد ضمانت اجرایی مشخص است. ابهام در حدود مسئولیت حقوقی مدیران و مشاوران، فقدان چارچوب قانونی تربیت جنسی مدرسه محور، تعارض میان مقررات انضباطی و حقوق بنیادین دانش آموزان، و بی توجهی به مفهوم «ترک فعل» مدرسه از مهم ترین خلاهای شناسایی شده هستند. پژوهش نشان می دهد بازتعریف جایگاه مدرسه در سیاست جنایی پیشگیرانه، تدوین مقررات تخصصی و الزام آور، و تعیین مسئولیت های حقوقی آن می تواند ضمن کاهش مداخلات کیفری، امنیت تربیتی و حمایت موثر از حقوق نوجوانان را در نظام آموزشی ایران ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، انحرافات جنسی نوجوانان ، پیشگیری غیرکیفری ، سیاست جنایی ، حقوق کودک و نوجوان