امکان سنجی روش های جایگزین حل و فصل اختلافات اداری در ایران

روش های حل اختلاف طیفی از سازوکارهای رسمی قضایی و جایگزین را شامل می شود که در رسیدگی به اختلافات اداری مورد استفاده قرار می گیرند. هدف مقاله حاضر ظرفیت سنجی استفاده از روش های جایگزین حل و فصل اختلافات اداری از جمله میانجیگری، سازش و صلح، داوری، مذاکره و سایر سازوکارهای شناخته شده است. نتایج تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای نشان داده است که در برخی قوانین، از جمله "دستورالعمل حل اختلاف قراردادی وزارت نفت" نشانه هایی از سازوکارهای جایگزین حل اختلافات اداری قابل استنباط است. در قانون اخیر، هیات حل اختلاف اداری تعبیه شده که به نقش مقامات ارشد در فرآیند حل اختلاف به صورت درون سازمانی اشاره دارد. درباره سایر سازوکارها باید گفت که داوری هرچند در اصل ۱۳۹ قانون اساسی لحاظ شده، اما نقش پررنگ مجلس شورای اسلامی در موارد اختلافی که طرف آنان عنصر خارجی است، دشواری خاصی ایجاد نموده است. ضمن اینکه رسیدگی به اختلافات اداری با استفاده از روش های جایگزین و به طور مشخص دستورالعمل حل اختلاف قراردادی وزارت نفت با مشکلات از جمله: بی عدالتی در مواجهه افراد قدرتمند و ضعیف در فرایند رسیدگی به یک اختلاف واحد، ضعف در ضمانت اجرای تعهدات و فقدان تخصص داوران و میانجیگران مواجه است. برای رفع مشکل یاد شده نیازمند تخصص در انتخاب میانجیگران و داور، ضمانت اجرایی در حل نهایی اختلاف و در پیش گرفتن رویکرد الزام آور برای پذیرش و رضایت طرفین جهت جلوگیری از مراجعه مجدد برای اختلافات اداری است.

کلیدواژه ها:

حل وفصل اختلافات ، اختلافات اداری ، هیات حل اختلافات ، داوری ، میانجیگری