تجربه زیسته مخاطب در مواجهه با چیدمان های نوری آنیلا قیوم آقا

هنر چیدمان به عنوان شاخه ای از هنر مفهومی یکی از مهم ترین جریان های هنری معاصر است که به واسطه ی استفاده از فضا، مواد و تعامل مخاطب تجربه ای چندحسی و فراگیر را برای بیننده ایجاد می کند و درک این آثار نیازمند شناسایی دقیق و چندوجهی مفاهیم نهفته در اثر است. با توجه به خلا پژوهشی درباره ی چگونگی دریافت تجربه ی زیسته در چیدمان های نورمحور و ویژگی های منحصربه فرد آثار آنیلا قیوم آقا، مطالعه ی تجربه ی زیسته ی مخاطب در مواجهه با این چیدمان ها اهمیت دارد. قیوم آقا ازجمله هنرمندان مطرح در زمینه ی هنر چیدمان است که نور نقش محوری در آثارش ایفا کرده است و ازاین رو کشف و شناسایی چگونگی عملکرد تجربه ی زیسته ی مخاطب در مواجهه با چیدمان های نوری قیوم آقا، هنرمند پاکستانی-آمریکایی تبار، هدف اصلی پژوهش حاضر است. بدین منظور با رویکرد کیفی از روش توصیفی–تحلیلی و گردآوری اطلاعات از منابع دست اول و اسناد تصویری و مکتوب بین المللی بهره برداری شد. همچنین از پدیدارشناسی ادراک مرلو-پونتی جهت تحلیل داده ها استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد هنرمند با ایجاد فضایی مفهومی و چالش برانگیز مخاطب را دعوت می کند تا با اثر تعامل برقرار کند و معنای آن را کشف نماید. نور در آثار او نه تنها عنصری بصری، بلکه ابزاری برای ایجاد ارتباط عمیق با مخاطب و خلق فضاهای معنوی و جذاب است؛ تجربه ی زیسته ی مخاطب در آثار قیوم آقا فراتر از ادراک بصری بوده و شامل ابعاد حسی، عاطفی و ذهنی نیز می شود.

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، چیدمان نوری ، قیوم آقا ، فضا ، مرلوپونتی ، نقوش اسلامی-هندسی