مرور نظام مند پژوهش های حوزه هویت نوجوانان و رسانه در ایران

در عصر حاضر، رسانه ها، به عنوان یکی از مهم ترین عناصر موثر بر هویت، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده اند. پژوهش های انجام شده در این حوزه که در سال های اخیر گسترش چشمگیری یافته اند ، دارای پراکندگی موضوعی بوده و هریک از وجهی، موضوع هویت و رسانه را بررسی کرده اند؛ از این رو، لازم است تا نتایج پژوهش های انجام شده، ترکیب و تحلیل شود تا با بهره گیری از نتایج آن ها، پژوهش های موجود با نگاهی چندبعدی، جامع، و تحلیلی بررسی شوند. این پژوهش، ضمن مرور برخی نظریه های حوزه هویت، ۵۳ پژوهش علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳ را با بهره گیری از روش مرور نظام مند، بررسی و به این نتیجه رسیده است که بیشتر پژوهش ها، به صورت کیفی یا کمی انجام شده اند و پژوهش های ترکیبی، چندان موردتوجه نبوده اند. همچنین، با تحلیل نتایج، ۵ مضمون اصلی شناسایی شدند که عبارت اند از: نخست، انواع تعامل هویت نوجوانان و رسانه (دوگانه/ ترکیبی) در فضای مجازی؛ دوم، تاثیر رسانه بر ابعاد هویت، شامل تضعیف هویت ملی و دینی در رویارویی با رسانه های جهانی، اختلال هویت جنسیتی و تقویت فردگرایی؛ سوم، عوامل موثر بر بحران هویت، مانند مدت استفاده، نقش خانواده، و نوع رسانه؛ چهارم، کارکرد هویت ساز رسانه در ایجاد خرده فرهنگ ها؛ و پنجم، تمرکز نامتوازن پژوهشی بر انواع هویت. شکاف های روش شناختی این پژوش ها نیز شامل کمبود مطالعات طولی، محدودیت جغرافیایی نمونه ها، و غلبه نظریه های غربی است.

کلیدواژه ها:

هویت نوجوانان ، رسانه ، فضای مجازی ، مرور نظام مند ، ایران