نماز و تربیت تمدن ساز اهمیت و جایگاه نماز در قرآن کریم

نماز در قرآن کریم فراتر از یک رفتار عبادی فردی به عنوان نظامی تربیتی و تمدنی معرفی شده است که می تواند زمینه خودسازی فردی و ساماندهی اجتماعی را فراهم سازد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع اصیل تفسیری همچون المیزان، نمونه، مجمع البیان و نهج البلاغه به تحلیل جایگاه تربیتی و کارکرد تمدنی نماز پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که نماز در سه سطح عبادی، اجتماعی و تمدنی نقشی بنیادین در شکل دهی به انسان متوازن و جامعه توحیدی دارد. در سطح عبادی، موجب تهذیب درون و کنترل رفتاری است؛ در سطح اجتماعی انسجام و عدالت جمعی را تقویت می کند؛ و در بعد تمدنی مبنای نظم، مسئولیت پذیری و استمرار ارزش های وحیانی در ساختار جامعه اسلامی قرار می گیرد. در اندیشه امام علی(ع) نماز نه تنها ستون دین بلکه معیار بقای امت و عدالت اجتماعی دانسته شده است. نتیجه نشان می دهد که بازخوانی تربیتی آیات نماز می تواند الگوی نظری موثری برای بازتولید تربیت و تمدن اسلامی در دوران معاصر فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

نماز ، قرآن کریم ، تربیت اسلامی ، تمدن اسلامی ، تهذیب نفس ، امام علی (ع)