برادری درسی سورسی در کسوت تیسری

تحولات فناورانه در دهه اخیر مرز میان جهان واقعی و فضای مجازی را کمرنگ کرده و مفهومی نوظهور به نام متاورس (Metaverse) را پدید آورده است؛ فضایی که در آن تعاملات انسانی اقتصادی و اجتماعی در محیطی دیجیتال و سه بعدی صورت می گیرد (Dionisio et al., ۲۰۱۳). با ظهور این جهان مجازی رفتارهای جدیدی شکل گرفته که برخی از آنها می توانند واجد وصف مجرمانه باشند؛ از جمله سرقت دارایی های دیجیتال، جعل هویت آواتارها، تعرض به حریم خصوصی کاربران و کلاهبرداری متاورسی (حسینی، ۱۳۹۹). با این حال نظام حقوق کیفری ایران هنوز به طور خاص به جرم انگاری این رفتارها نپرداخته و در نتیجه با خلاهای جدی در زمینه انطباق قواعد سنتی جرم و مجازات با واقعیت های نوین فناوری مواجه است (احمدی، ۱۴۰۰). این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به بررسی مفهوم متاورس و مصادیق رفتارهای مجرمانه در آن پرداخته، سپس با تحلیل قوانین کیفری ایران به ویژه قانون مجازات اسلامی و قانون جرایم رایانه ای نشان می دهد که مقررات فعلی پاسخگوی کامل به پدیده های متاورسی نیست. در نهایت، راهکارهایی برای جرم انگاری تدریجی و منطبق با اصول فقهی و عدالت کیفری ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

متاورس ، جرم انگاری ، حقوق کیفری ایران ، فضای مجازی ، عدالت دیجیتال