حقوق و تکالیف راهن و مرتهن نسبت به عین مرهونه

عقد رهن یکی از مهمترین عقود معین در تبادلات بازرگانی است که به موجب آن مدیون مالی را به عنوان رهن به دائن می دهد تا مرتهن بتواند در صورت عدم پرداخت دین از سوی راهن در زمان سررسید دین از محل عین مرهونه طلب خود را استیفا نماید. بررسی اجمالی آثار فقها و حقوقدانان در زمینه عقد رهن و تصرفات راهن و مرتهن در رهینه نشان دهنده اهمیت این عقد در معاملات می باشد. شناخت آثاری که عقد رهن نسبت به متعاملین در مورد عین مرهونه دارد ما را در حل منازعات کمک می کند. از جمله آثار عقد رهن نسبت به راهن این است که چون عقد رهن زایل کننده ملکیت راهن بر عین نیست؛ وی هنوز مالک عین و منافع بوده و حق انتفاع از آن را دارد. از دیگر حقوق وی، حق تصرف است که در صورت عدم تنافی با حقوق مرتهن صحیح و نافذ است. همچنین عقد رهن مسئولیت هایی را نیز برای راهن به دنبال دارد من جمله تسلیم رهینه و پرداخت هزینه های نگهداری آن. رهن نسبت به مرتهن نیز دارای آثاری بوده و برای وی حق عینی نسبت به رهینه ایجاد می کند. مرتهن دارای حق حبس، حق تقدم بر سایر غرماء و حق تعقیب می باشد ولی باید از تصرف در عین و منافع آن بدون اذن احتراز نماید. در صورتی که مرتهن در آن تصرف کند یک معامله فضولی و مشمول ماده ۲۴۷ ق. م می باشد ولی اگر از آن انتفاع کند در صورتی که خارج از اذن راهن باشد تعدی است و در حکم غاصب قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

رهن ، راهن ، مرتهن ، عین مرهونه