نقش فقه و نظام حقوقی اسلامی در ارتقای فرهنگ عمومی مطالعه ای تطبیقی میان ایران و کشورهای اسلامی منطقه خاورمیانه

فرهنگ عمومی به عنوان مجموعه ارزش ها، هنجارها و باورهای پذیرفته شده نقش اساسی در انسجام اجتماعی و توسعه فرهنگی دارد. در جوامع اسلامی فقه و نظام حقوقی مبتنی بر شریعت مهم ترین عوامل شکل دهنده فرهنگ عمومی هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فقه و نظام حقوقی اسلامی در ارتقای فرهنگ عمومی با تمرکز بر ایران و کشورهای اسلامی منطقه خاورمیانه انجام شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و تطبیقی بوده و داده ها از منابع فقهی، حقوقی و مطالعات علمی گردآوری شده اند. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه مقاصد شریعت و جامعه شناسی حقوق است. یافته ها نشان می دهد که تاثیرگذاری فقه بر فرهنگ عمومی وابسته به میزان نهادمندی حقوقی، رویکرد تفسیری فقه و انعطاف پذیری آن در مواجهه با تحولات اجتماعی است. همچنین تحلیل تطبیقی کشورها نشان می دهد که تلفیق شریعت با نظام حقوقی مدرن، تعامل موثرتری میان ارزش های دینی و توسعه اجتماعی ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

فقه اسلامی ، نظام حقوقی اسلامی ، فرهنگ عمومی ، مقاصد شریعت ، تحلیل تطبیقی