مقایسه تطبیقی مهریه در ایران مصر و تونس و ارائه راهکارهای اصلاحی در حقوق ایران

مهریه یکی از نهادهای مهم و تاثیرگذار در حقوق خانواده کشورهای اسلامی است؛ اما کارکرد مبانی فقهی و آثار اجتماعی آن در کشورها تفاوت چشمگیری دارد. در ایران مهریه براساس فقه امامیه و قانون مدنی دارای ماهیتی الزام آور، مالکیت فوری و ضمانت اجرای شدید است که آن را به یکی از عوامل مهم اختلافات خانوادگی تبدیل کرده است. در مقابل، نظام حقوقی مصر با تاکید بر فقه حنفی مهریه را به دو بخش مقدم و موخر تقسیم کرده و ضمانت اجرای کیفری برای آن در نظر نمی گیرد. در تونس نیز مهریه ماهیتی نمادین دارد و قانون احوال شخصیه این کشور نقش مالی مهریه را به حداقل رسانده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی ساختارهای مختلف مهریه در ایران مصر و تونس را بررسی می کند. نتایج نشان می دهد که شدت ضمانت اجرا، تاثیرپذیری مهریه از تورم و نقش آن در اختلافات خانوادگی از مهم ترین چالش های ایران است. در پایان با استفاده از تجربیات مصر و تونس راهکارهایی مانند اصلاح تبصره ماده ۱۰۸۲، کاهش ضمانت اجرای کیفری، تعیین سقف عرفی مهریه و تقویت نهادهای میانجی گرانه پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

مهریه ، فقه امامیه ، مصر ، تونس ، حقوق خانواده ، خلع ، احوال شخصیه ، تطبیق