پیامبر امامت در آیه ابتلاء و رابطه آن با مفهوم امامت از منظر امامیه

امامت در اندیشه شیعی مقامی فراتر از رهبری سیاسی یا اجتماعی است و جایگاهی الهی با ویژگی هایی مشخص دارد. این مقاله با رویکردی تطبیقی به بررسی و تطبیق شئون امامت حضرت ابراهیم علیه السلام با امامت دوازده امام شیعه علیهم السلام پرداخته است. بر اساس تحلیل آیه ابتلاء، سه شان مهم امامت شامل نصب الهی، عصمت و افضل بودن بر مقام نبوت، در هر دو مورد به وضوح دیده شده است. حضرت ابراهیم علیه السلام بر اساس آیه ۱۲۴ سوره بقره به امامت منصوب شد و این مقام پس از طی مراحل آزمایش و اثبات شایستگی از سوی خداوند به او اعطا گردید. به همین ترتیب امامان شیعه نیز طبق نص و با اراده الهی به این مقام برگزیده شده اند. تحلیل تطبیقی نشان داد که در هر دو نوع امامت، فرد امام باید برخوردار از عصمت، علم خاص الهی و توانایی هدایتگری باطنی و تکوینی باشد. این تطبیق نشان داد که امامت دو نمونه، دارای ماهیتی واحد و شئونی ثابت هستند و تفاوت زمانی یا شخصیتی در حاملان این مقام تاثیری بر چیستی آن ندارد. در نتیجه امامت اهل بیت علیهم السلام را نمی شد پدیده ای جدا یا نوظهور دانست بلکه باید آن را بر پایه معیارهای قرآنی در چارچوبی تعریف کرد که حضرت ابراهیم علیه السلام نیز در آن قرار داشت. این تطبیق هم از منظر کلامی و هم تفسیری تاییدی بر انسجام و استمرار منطقی مفهوم امامت در قرآن و سنت بود.

کلیدواژه ها:

مفهوم ، امامت ، آیه ابتلاء ، شئون امام ، امامیه ، حضرت ابراهیم علیه السلام ، امامان معصوم علی علیهم السلام