تحلیل جرم شناختی خشونت ساختاری در فرآیند دادرسی کیفری ایران

خشونت ساختاری در نظام های قضایی به ویژه در فرآیند دادرسی کیفری به عنوان یکی از عوامل مهم بی عدالتی و تضییع حقوق متهمان و شاکیان مطرح است. این نوع خشونت ناشی از ضعف قوانین، فقدان نظارت مناسب، ناکارآمدی رویه های قضایی و کمبود آموزش تخصصی کارکنان قضایی است و میتواند زمینه ساز خطای قضایی و کاهش اعتماد عمومی به دستگاه عدالت شود. این مقاله با هدف تحلیل جرم شناختی خشونت ساختاری در فرآیند دادرسی کیفری ایران و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش اثرات آن از روش تحلیلی کیفی (کیفی-تحلیلی) استفاده می کند. داده ها از طریق بررسی قوانین و رویه های قضایی، متون فقهی امامیه، منابع علمی داخلی و بین المللی و پژوهش های تجربی مرتبط جمع آوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که عوامل موثر بر خشونت ساختاری شامل ناکارآمدی نظام دادرسی، ضعف نظارت قضایی، پیچیدگی قوانین، و کمبود آموزش قضات و کارکنان دادگاه ها هستند. این عوامل منجر به تصمیم گیری نادرست، طولانی شدن بی مورد پرونده ها، و تضییع حقوق طرفین می شوند. مقاله با تحلیل تطبیقی فقه امامیه و حقوق ایران نشان می دهد که تقویت نظارت قضایی، اصلاح قوانین و رویه ها و آموزش تخصصی کارکنان قضایی می تواند نقش موثری در کاهش خشونت ساختاری و افزایش عدالت کیفری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خشونت ساختاری ، دادرسی کیفری ، عدالت کیفری ، بی عدالتی ، خطای قضایی ، نظارت قضایی