بازسازی هوشمند وصول مطالبات بانکی تحلیل نقش فینتک ها در کاهش ریسک اعتباری و تاب آوری مالی با رویکرد اکوسیستم نوآوری

در سال های اخیر حجم قابل توجه مطالبات معوق بانکی به عنوان یکی از چالش های ساختاری نظام مالی ایران تاب آوری موسسات اعتباری را تضعیف کرده است. این پژوهش با هدف تبیین چگونگی بازسازی هوشمند فرآیند وصول مطالبات از طریق همکاری بانک ها با فین تک ها و با اتکا بر رویکرد اکوسیستم نوآوری انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل داده های ثانویه است که شامل گزارش های رسمی بانک مرکزی (۱۴۰۲-۱۴۰۰)، اسناد تحول دیجیتال بانک های پیشرو و مستندات همکاری های عملیاتی فین تک های فعال در حوزه تحلیل ریسک و ردیابی دارایی می شود. یافته ها نشان می دهد فین تک ها با بهره گیری از ابزارهایی همچون تحلیل داده های غیرمالی (رفتار مصرفی، ردپاهای تجاری و ارتباطی)، الگوریتم های هوش مصنوعی برای پیش بینی تمایل به پرداخت و پلتفرم های یکپارچه ردیابی دارایی قادرند کارایی فرآیند وصول را افزایش و به صورت پیش گیرانه ریسک اعتباری را کاهش دهند. تحقق این تحول مستلزم طراحی همکاری ها در قالب یک اکوسیستم چند ذی نفعی متشکل از بانک، فین تک، نهادهای ثبتی و شبکه های تجاری است. چنین رویکردی منجر به بازتعریف منطق وصول از یک فرآیند انفعالی و قهری به یک فرآیند هوشمند داده محور و پیش دستانه برای احیای جریان نقدینگی می شود. این پژوهش با تمرکز بر نقش محافظه کارانه و ریسک کاهش دهنده فین تک ها ضمن پر کردن بخشی از شکاف ادبیات مدیریت ریسک مالی چارچوبی کاربردی برای بانک ها و سیاست گذاران در طراحی اکوسیستم های نوآورانه وصول مطالبات ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

وصول مطالبات بانکی ، فین تک ، ریسک اعتباری ، تاب آوری مالی ، اکوسیستم نوآوری ، تحول دیجیتال