مدیریت بحران آتش سوزی جنگل ها مبتنی بر اثرات تغییر اقلیم: یک مرور حیطه ای نظام مند

هدف: تغییر اقلیم باعث افزایش فراوانی و شدت آتش سوزی جنگل ها در جهان شده است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مطالعات مدیریت بحران آتش سوزی جنگل ها مبتنی بر اثرات تغییر اقلیم و ارائه نقشه موضوعی این حوزه انجام شد. روش ها: این مطالعه با رویکرد مرور حیطه ای نظام مند و بر اساس پروتکل پریزما انجام شد. جستجو در پایگاه های Scopus، Web of Science و Google Scholar برای مقالات انگلیسی بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ صورت گرفت. پس از غربالگری، ۵۵ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها: بیش از ۶۰ درصد مطالعات بر مرحله پیشگیری و کاهش خطر متمرکز بودند. مهمترین زمینه های موضوعی عبارتند از: پیش بینی آتش سوزی با داده های هواشناسی، سیستم های هشدار سریع مبتنی بر سنجش از دور و هوش مصنوعی و ارزیابی ریسک اقتصادی و سلامت. اما زمینه هایی مانند سازگاری رفتار اجتماعی، مشارکت جوامع محلی، بازتوانی روانی اجتماعی پس از آتش سوزی و سازوکارهای بیمه و تامین مالی جبران خسارت و سرمایه گذاری در اقدامات کاهش ریسک آتش سوزی جنگل ها بر اثر تغییرات اقلیمی بسیار کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. نتیجه گیری: اگرچه دانش فنی برای پیش بینی و پایش آتش سوزی پیشرفت کرده است، اما چالش اصلی در ضعف هماهنگی بین سازمانی، مشارکت اجتماعی ناکافی و سرمایه گذاری محدود در بازسازی و بازتوانی است. بنابراین پژوهش های آینده باید به طور متوازن به تمام مراحل مدیریت بحران و جنبه های انسانی و رفتاری سازگاری با اثرات تغییر اقلیم بپردازند.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران ، آتش سوزی جنگل ، تغییر اقلیم ، مرور حیطه ای نظام مند