اثرسنجی روش های انحراف تقاضای سفرهای درون شهری از وسایل نقلیه موتوری به شیوه پیاده با رویکرد محدوده های X دقیقه ای

رشد فزاینده شهرنشینی و افزایش جمعیت، تقاضا برای سفرهای درون شهری را به طور چشمگیری افزایش داده است. این موضوع منجر به بروز چالش های متعددی از جمله تراکم ترافیک، آلودگی هوا، مصرف بالای انرژی و کاهش کیفیت زندگی شهروندان شده است. در این راستا، توسعه و اجرای سیاست های مدیریت تقاضای سفر به عنوان راهکاری موثر برای کاهش وابستگی به خودروهای شخصی و ارتقاء شیوه های حمل ونقل پایدار مورد توجه قرار گرفته است. مفهوم "شهر X دقیقه ای" به عنوان رویکردی نوین، بر ایجاد محیط های شهری متراکم با دسترسی آسان به خدمات و تسهیلات اساسی تاکید دارد. این رویکرد با فراهم آوردن امکان دسترسی پیاده یا با دوچرخه سواری به مقاصد مختلف، سبب کاهش وابستگی به وسایل نقلیه موتوری می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش های مدیریت تقاضای سفر و نقش محدوده های X دقیقه ای در تغییر الگوهای سفر درون شهری در شهر کرمان انجام شده است. این مطالعه با استفاده از روش شناسی ترکیبی شامل مطالعات کتابخانه ای و پیمایشی، به تحلیل عوامل موثر بر انتخاب پیاده روی و کاهش استفاده از خودروهای شخصی می پردازد. در بخش مطالعات کتابخانه ای، با بررسی مقالات و متون علمی مرتبط، معیارهای موثر بر پیاده روی شناسایی و دسته بندی شدند. در بخش پیمایشی، از طریق پرسشنامه و نمونه گیری تصادفی ساده، داده های مورد نیاز از شهروندان جمع آوری و با استفاده از روش های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد که عوامل گوناگونی از جمله کیفیت زیرساخت های پیاده روی، امنیت مسیرها، طراحی شهری مناسب، سیاست های تشویقی کارآمد، مزایای اقتصادی، سلامت عمومی، تعاملات اجتماعی، کیفیت هوا، جذابیت فرهنگی، کاهش ترافیک، وجود فضاهای سبز، کاهش هزینه ها، آرامش روانی، تاثیر بر سبک زندگی، انگیزه های محیطی، حس تعلق و اجتماع، آموزش و اطلاع رسانی، کاهش استرس های محیطی، جذابیت بصری، کاهش آلودگی های محیطی، کاهش مصرف انرژی، سیاست های حمل ونقل پایدار، راحتی و آسایش، فرصت های گردشگری، تاثیرات مثبت بر اقتصاد محلی، شرایط جوی مناسب، موانع فیزیکی، فضای مناسب برای فعالیت های ورزشی، حمل ونقل ترکیبی، زیرساخت های فناورانه، تاثیرات مثبت بر محیط زیست، هزینه های کمتر نسبت به حمل ونقل موتوری، تعامل با فضاهای عمومی، توسعه زیرساخت های پیاده روی و تجربه کاربری مثبت بر انتخاب پیاده روی در سفرهای درون شهری تاثیرگذارند. این پژوهش بر اهمیت برنامه ریزی شهری پایدار و اجرای سیاست های حمایتی برای گسترش فرهنگ پیاده روی تاکید می کند. اجرای رویکرد "محدوده های X دقیقه ای" با بهبود زیرساخت ها، افزایش جذابیت مسیرها، ارائه مشوق های مالی و غیرمالی و افزایش آگاهی عمومی می تواند به تغییر رفتار سفر شهروندان و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی منجر شود. این امر علاوه بر کاهش ترافیک و آلودگی هوا، به بهبود کیفیت زندگی، سلامت عمومی و افزایش تعاملات اجتماعی نیز کمک می کند.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل پایدار ، مدیریت تقاضای سفر ، شهر X دقیقه ای ، پیاده روی ، الگوی سفر