تحلیل تاب آوری شهری و نقش آن در تحقق ابعاد پایداری و اهداف توسعه پایدار

تاب آوری شهری مفهومی نوظهور است که توجه روزافزونی را به خود جلب کرده است. این مفهوم به توانایی یک نظام شهری برای مقاومت، حفظ تداوم و بازیابی در برابر انواع فشارها در حالی که به سمت پایداری سازگار شده و دگرگون می شود، اشاره دارد. هدف این مطالعه دو جنبه دارد: نخست، با بهره گیری از تکنیک های بیبلیومتریک و پایگاه داده وویز تولیدات پژوهشی در حوزه تاب آوری شهری را تحلیل می کند تا قلمرو این حوزه را تعریف کرده و موضوعات مطرح در ادبیات تاب آوری شهری را شناسایی کند. در این راستا، از نرم افزار سیت اسپیش برای ترسیم چارچوب فکری استفاده شده است. دوم، این مطالعه به بررسی میزان مشارکت این تولیدات علمی در ابعاد پایداری و اهداف توسعه پایدار می پردازد. بدین منظور، تعداد ۱۰۱۴ انتشار علمی در بازه زمانی ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۰ مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که ادبیات مربوط به تاب آوری شهری از سال ۲۰۰۹ رشد چشمگیری داشته است. همچنین در سال های اخیر نوعی تخصصی شدن از پژوهش های بیشتر نظری به سمت مطالعات کاربردی تر مشاهده می شود. از نظر مشارکت در حوزه پایداری، یافته ها نشان می دهد که تعداد مقالاتی که به طور مستقیم به موضوع پایداری پرداخته اند محدود بوده و بیشتر بر ابعاد زیست محیطی و اجتماعی متمرکزند. این نتایج می تواند درک بهتری از الگوها و روندهای موجود در این حوزه فراهم آورده و شواهد اولیه ای از نقش پژوهش های علمی در تاب آوری شهری در تحقق پایداری ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، سازگاری ، شهرهای تاب آور ، سیستم های اجتماعی-اکولوژیکی ، تحقیق برای توسعه پایدار ، کتاب سنجی