ارتقا احساس امنیت اجتماعی بانوان در فضاهای شهری با رویکرد شهر هوشمند؛ مطالعه موردی محله بهارستان تهران

امنیت به عنوان یکی از اساسی ترین نیازهای انسان، همه شئونات زندگی را دربرمی گیرد و نقش تعیین کننده ای در کیفیت تجربه شهروندان از فضاهای شهری دارد. در این میان، با گسترش حضور زنان در فضاهای شهری به عنوان نیمی از جامعه، توجه به امنیت و به ویژه احساس امنیت آنان اهمیت دوچندان یافته است؛ زیرا با وجود آن که آمارها نشان می دهد زنان کمتر از مردان در معرض وقوع جرم قرار می گیرند، اما احساس ناامنی و ترس از جرم به مراتب بیشتری را تجربه می کنند. پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد ترکیبی کمی–کیفی می باشد و با روش تحقیق توصیفی–تحلیلی صورت گرفته است. داده های مورد نیاز از طریق مشاهده میدانی و پرسشنامه گردآوری شده است. پرسشنامه حاوی ۲۰ سوال با طیف لیکرت در سه بخش ارزیابی احساس امنیت در بعد ذهنی، بعد ذهنی و عینی و بعد عینی طراحی شده است. جامعه آماری پژوهش زنان ۱۸ سال به بالایی را در بر می گیرد که در محله بهارستان بنا به اهداف مختلف از جمله سکونت، اشتغال، رفت و آمد روزمره و یا خرید و فعالیت های خدماتی حضور پیدا کرده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد احساس امنیت زنان در محله بهارستان متوسط رو به پایین است؛ در همین راستا میزان رضایت زنان از مولفه های بعد عینی امنیت که وضعیت کالبدی و محیطی محله را منعکس می کنند، در سطح بالاتری نسبت به بعد ذهنی امنیت قرار دارد. به بیان دیگر، بیشتر از اینکه محله امنیت نداشته باشد، زنان احساس امنیت نمی کنند. رویکرد شهر هوشمند و فناوری های نوین، در اجرای اصول CPTED موثر بوده و با گویه های متعدد توانای تقویت نظارت، افزایش حضورپذیری و... را دارند؛ در این راستا امنیت و به تبع آن احساس امنیت افزایش یافته و امکان مشارکت برای همه گروه های جامعه از جمله زنان فراهم می آید.

کلیدواژه ها:

امنیت زنان ، احساس امنیت ، شهر هوشمند ، امنیت هوشمند ، محله بهارستان