بررسی نقش بازی های آموزشی در بهبود توجه و تمرکز کودکان با ADHD

اختلال بیش فعالی/کم توجهی (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-رشدی در دوران کودکی است که با علائمی چون نقص توجه، بیش فعالی و تکانشگری مشخص می شود و پیامدهای منفی گسترده ای بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و عاطفی کودکان دارد. با توجه به محدودیت های درمان دارویی و ضرورت یافتن مداخلات غیردارویی موثر، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازی های آموزشی در بهبود مولفه های توجه و تمرکز در کودکان مبتلا به ADHD انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش از طرح نیمه آزمایشی با الگوی پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بهره برد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کودکان ۷ تا ۱۰ ساله با تشخیص ADHD بر اساس معیارهای DSM-۵ بود که به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ هفته، دو جلسه ۴۵ دقیقه ای در هفته، تحت برنامه بازی های آموزشی قرار گرفت. برای سنجش میزان توجه و تمرکز، از آزمون های شناختی مستمر (CPT) و مقیاس درجه بندی کانرز (Conners Rating Scales) در مراحل پیش آزمون و پس آزمون برای هر دو گروه استفاده شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS (نسخه ۲۶) و آزمون های آماری توصیفی (میانگین و انحراف معیار)، استنباطی (تی مستقل، تی زوجی) و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. سطح معناداری p < ۰.۰۵ در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج تحلیل آماری نشان داد که بین دو گروه آزمایش و گواه در پس آزمون، تفاوت معناداری در مولفه های توجه و تمرکز مشاهده شد، به طوری که گروه آزمایش بهبود قابل توجهی را نسبت به گروه گواه نشان داد. همچنین، آزمون تی زوجی حاکی از بهبود معنادار مولفه های توجه و تمرکز در درون گروه آزمایش پس از اجرای مداخله بود. تحلیل ANCOVA نیز با کنترل اثر پیش آزمون، برتری معنادار گروه آزمایش در پس آزمون را تایید کرد. این یافته ها با شواهد نظری مبتنی بر تقویت کارکردهای اجرایی و پلاستیسیته عصبی و همچنین یافته های پژوهش های پیشین همسو بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهند که بازی های آموزشی ساختارمند می توانند به عنوان یک مداخله موثر و غیردارویی، در بهبود توجه و تمرکز کودکان مبتلا به ADHD نقش قابل توجهی ایفا کنند. این رویکرد با تقویت کارکردهای اجرایی و افزایش انگیزه، مسیری جذاب و کارآمد برای توان بخشی شناختی این کودکان فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

اختلال بیش فعالی/کم توجهی (ADHD) ، بازی های آموزشی ، توجه ، تمرکز ، کارکردهای اجرایی ، کودکان