ارزیابی مدل پنج عاملی شخصیت و نقش آن در سازگاری بلندمدت زوجین تحت مداخله زوج درمانی «شناختی - رفتاری»

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر مدل پنج عاملی شخصیت و نقش آن در پیش بینی و ارتقاء سازگاری بلندمدت زوجین تحت مداخله شناختی رفتاری زوج محور (CBCT) بود. پژوهش به صورت نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بر روی ۵۲ زوج (۲۶ زوج در هر گروه) انجام شد. شرکت کنندگان ابتدا از نظر صفات شخصیتی با استفاده از پرسشنامه NEO-FFI و سطح سازگاری زناشویی با مقیاس DAS مورد سنجش قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش تحت مداخله CBCT هشت جلسه ای قرار گرفتند و مجددا در مراحل پس آزمون و پیگیری ارزیابی شدند. یافته ها نشان داد که صفاتی چون روان رنجوری، دلپذیر بودن و وظیفه شناسی رابطه معناداری با سطح رضایت زناشویی دارند. روان رنجوری اثر منفی و دو ویژگی دیگر اثر مثبت و پیش بینی کننده داشتند، همچنین مداخله CBCT موجب بهبود چشمگیر و معنادار سطح سازگاری زناشویی در گروه آزمایش شد که این بهبود در پیگیری نیز حفظ گردید. تحلیل های تعاملی نشان دادند که اثربخشی CBCT به طور معناداری با ویژگی های شخصیتی تعدیل می شود؛ به گونه ای که زوج های با روان رنجوری بالا پاسخ ضعیف تری به درمان نشان دادند. نتایج پژوهش بر اهمیت طراحی درمان های زوج محور مبتنی بر ویژگی های درونی و روان شناختی افراد تاکید می کند، همچنین نقش صفات پایدار شخصیت به عنوان تعیین کننده اثربخشی درمان یکی از نوآوری های این مطالعه به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

مدل پنج عاملی ، شخصیت ، سازگاری زناشویی ، زوج درمان ، شناختی رفتاری ، روان رنجوری ، اثربخشی درمان