الگوی حکمرانی تاب آور: واکاوی نقش عدالت اجتماعی و دیپلماسی فرهنگی در تامین امنیت پایدار منطقه جنوب شرق کشور

منطقه جنوب شرق ایران به عنوان عرصه ای راهبردی، درگیر چالش های پیچیده ای در تقاطع «امنیت» و «توسعه» است. تجربیات گذشته نشان می دهد که راهبردهای صرفا امنیتی و متمرکز، نه تنها قادر به تامین امنیت پایدار نبوده اند، بلکه در مواردی به تعمیق شکاف های ساختاری انجامیده اند. این مقاله باهدف گذار از این پارادایم، به ارائه و تبیین «الگوی حکمرانی تاب آور» به عنوان راهکاری بدیل برای تحقق امنیت پایدار در سیستان و بلوچستان می پردازد. پرسش محوری آن، بررسی نقش و جایگاه عدالت اجتماعی و دیپلماسی فرهنگی در تقویت تاب آوری نظام حکمرانی و دستیابی به امنیتی همه جانبه و بادوام است. این پژوهش با رویکردی توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از چارچوب نظری ترکیبی (شامل مفاهیم حکمرانی خوب، تاب آوری و امنیت انسانی)، استدلال می کند که امنیت پایدار، برون داد یک نظام حکمرانی تاب آور است که خود بر سه رکن اساسی استوار می شود: نخست، «تحقق عدالت اجتماعی نهادی» از طریق توزیع عادلانه منابع و فرصت ها و مشارکت واقعی جامعه محلی؛ دوم، «اجرای دیپلماسی فرهنگی فعال» با محوریت اعتمادسازی، به رسمیت شناسی هویت فرهنگی و ایجاد پل های ارتباطی با حوزه فرهنگی گسترده تر؛ و سوم، «ظرفیت سازی اقتصادی - اجتماعی محلی» برای ایجاد سرمایه اجتماعی و اقتصادهای مقاومتی. این مقاله در نهایت نتیجه می گیرد که تاب آورسازی نظام حکمرانی از مسیر عدالت و دیپلماسی فرهنگی، تنها راه تبدیل تهدیدهای امنیتی در جنوب شرق به فرصت های توسعه ای است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تاب آور ، امنیت پایدار ، عدالت اجتماعی ، دیپلماسی فرهنگی ، سیستان و بلوچستان