آینده روابط ایران و عربستان سعودی و تاثیر آن بر امنیت و ثبات منطقه خاورمیانه

این پژوهش با هدف تحلیل آینده روابط ایران و عربستان سعودی و پیامدهای آن برای امنیت و ثبات منطقه ای انجام شده است. با توجه به نقش ژئوپلیتیکی دو کشور و اهمیت خلیج فارس در امنیت و بازار انرژی جهانی، بررسی سناریوهای محتمل آینده این روابط از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی، تحلیلی- توصیفی و کیفی بوده و داده ها از طریق تحلیل اسناد رسمی، بیانیه های دیپلماتیک، منابع کتابخانه ای و گزارش های بین المللی گردآوری شده است. ابزار اصلی تحلیل شامل فیش برداری، تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان سیاست خارجی است و برای ارزیابی سناریوها از تحلیل سناریویی و مقایس های بهره گرفته شده است. سه سناریوی محتمل تحلیل شد: (۱) همگرایی راهبردی که با کاهش تنش، همکاری اقتصادی و ارتقای امنیت خلیج فارس همراه است (۲) مدیریت رقابت که اختلافات حفظ می شوند اما درگیری مستقیم رخ نمی دهد و ثبات نسبی منطقه حفظ می شود و (۳) بازگشت به تقابل که منجر به تشدید رقابت نیابتی، بی ثباتی منطقه ای و افزایش رقابت تسلیحاتی می شود. یافته ها نشان می دهد که مسیر آینده روابط ایران و عربستان تاثیر مستقیم بر یمن، عراق و سوریه، بازار انرژی و نقش قدرت های فرامنطقه ای دارد. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری مجموعه امنیتی منطقه ای بوزان پیوند بین سناریوهای آینده و پیامدهای امنیتی را روشن کرده و راهکارهایی برای کاهش تنش و ارتقای ثبات منطقه ای ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ایران ، عربستان ، امنیت منطقه ای ، ثبات ، سیاسی ، رقابت ، ژئوپلیتیکی ، دیپلماسی منطقه ای