امکان سنجی صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت برای بانوان در ایران

زمینه و هدف: با وجود گسترش نقش زنان در عرصه های مختلف جامعه ایران، یکی از مهم ترین محدودیت های موجود، عدم صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت برای بانوان می باشد؛ موضوعی که سال ها مورد بحث در میان حقوقدانان، کارشناسان حمل ونقل و فعالان اجتماعی بوده است. با توجه به اینکه موتورسیکلت وسیله ای ارزان، کم مصرف و مناسب برای ترافیک است، بررسی امکان صدور گواهینامه برای بانوان علاوه بر بعد حقوق شهروندی و عدالت جنسیتی از جنبه های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نیز قابل تامل است. روش: از آنجا که این پژوهش ماهیتی چندوجهی (بررسی امکان سنجی در حوزه های اجتماعی، حقوقی و اجرایی) دارد، مناسب ترین روش تحقیق، روش ترکیبی است که از قوت های هر دو رویکرد کمی و کیفی بهره می برد. این روش امکان درک عمیق نگرش ها و موانع (کیفی) و همچنین اندازه گیری میزان موافقت/ مخالفت جامعه آماری (کمی) را فراهم می سازد. یافته ها: آمار تصادفات بانوان موتورسیکلت سوار در تهران چشمگیر است و تعدادی از این تصادفات به دلایل متفاوت و عدم تماس با پلیس پنهان و مغفول می ماند ولی با بررسی آمار تصادفات ثبت شده در سامانه جامع تصادفات، مربوط به این گروه در سال ۱۴۰۳ مشخص شد، از مجموع ۵۱۳ فقره تصادف ثبت شده تعداد ۸۹ فقره خسارتی و ۴۲۱ فقره جرحی و ۳ فقره فوتی می باشد. اما در چهار ماهه سال ۱۴۰۴ از مجموع ۳۱۳ فقره تصادفات رانندگان موتورسیکلت سوار خانم ثبت شده در سامانه، تعداد ۵۲ فقره خسارتی و تعداد ۲۵۷ فقره جرحی و تعداد ۴ فقره نیز فوتی می باشد که ناشی از افزایش تردد موتورسواری بانوان است که فاقد گواهینامه می باشند و به احتمال زیاد، به همین واسطه مشکلات عدیده حقوقی نیز برای آنان در محاکم قانونی و قضایی ایجاد گردیده است. نتایج: با توجه به اینکه افکار عمومی و شناختی مردم همیشه مورد برنامه ریزی دشمن بوده اما در این برهه با شدت بیشتری در میدان مبارزه هستند شایسته است به جهت پیشگیری از فضاسازی های رسانه ای و همچنین جلوگیری از بهم ریختگی اجتماعی ناشی از خواسته اغلب بانوان جامعه موضوع مدیریت شده و فرصت طلبی معاندین با دستاویز قرار دادن این گونه مسائل را در نطفه خفه کرده که موجب رضایتمندی نیز گردد. با توجه به بررسی جنبه های مختلف، طرح از نظر فنی، قانونی و اقتصادی کاملا امکان پذیر است و تنها نیازمند حمایت سیاسی، فرهنگی و اجرایی تدریجی است. پیشنهاد می شود صدور گواهینامه در سه مرحله آزمایشی، شهری و ملی اجرا شود.

کلیدواژه ها:

گواهینامه رانندگی ، موتورسیکلت ، امکان سنجی