تحلیل عوامل موثر بر نیت رفتاری پذیرش وسایل نقلیه خودران اشتراکی: یک مطالعه مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری

وسایل نقلیه خودران اشتراکی (SAVs) به عنوان راهکاری نوین برای تحقق جابه جایی شهری پایدار مطرح شده اند، بااین حال پذیرش رفتاری آن ها (به ویژه در کشورهای درحال توسعه) هنوز به طور کامل شناخته نشده است. این پژوهش به بررسی عوامل روان شناختی و ادراکی موثر بر نیت استفاده از SAVها در بستر ایران می پردازد و از یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر ادغام مدل پذیرش فناوری (TAM) و نظریه رفتار برنامه ریزی شده (TPB) بهره می گیرد که با سازه هایی نظیر اعتماد، ریسک ادراک شده ایمنی، علاقه مندی به فناوری و نگرش نسبت به حمل ونقل عمومی توسعه یافته است. داده ها از ۳۲۶ پاسخ دهنده و از طریق پرسش نامه گردآوری و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS‑SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد که نگرش، اعتماد و کنترل رفتاری ادراک شده مهم ترین پیش بین های نیت رفتاری هستند و اعتماد نقشی میانجی در پیوند میان ریسک ادراک شده، سودمندی ادراک شده و نیت پذیرش ایفا می کند. در مقابل، نگرش نسبت به حمل ونقل عمومی و تاثیر مستقیم علاقه مندی به فناوری بر اعتماد معنادار نبودند. یافته ها بر اهمیت راهبردهای بومی سازی شدن برای تقویت اعتماد، افزایش شفافیت سیستمی و بهبود تجربه کاربری تاکید دارند و بینش های نظری و کاربردی ارزشمندی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان حمل ونقل در جهت تسهیل پذیرش آتی SAVها ارائه می دهند.

کلیدواژه ها:

وسایل نقلیه خودران اشتراکی ، نیت رفتاری ، ادغام TAM–TPB ، اعتماد ، ریسک ادراک شده ، پذیرش فناوری ، ایران