همکاری روسیه و چین در مقابل آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش با تاکید بر انرژی نفت و گاز

یکی از مهم ترین مواردی که زمینه همکاری روسیه و چین را فراهم می کند معاهده دوستی دوجانبه بین دو کشور است. رایزنی های سیاسی منظم در سطوح عالی در تمام موضوعات دوجانبه، منطقه ای و جهانی یکی از ویژگی های روابط چین و روسیه از دهه ۱۹۹۰ میلادی تا هم اکنون بوده است. این معاهده دوستی در سال ۲۰۰۱ در حقیقت سازوکاری را برای چنین رایزنی هایی در مواقعی که بحران های بین المللی امنیت چین و روسیه را تهدید نماید پایه ریزی کرده است. به نظر می رسد که در کنار بخش های نظامی و اقتصادی، همکاری در بخش انرژی نیز بخشی از همکاری راهبردی چین و روسیه در برابر آمریکا و هم پیمانان غربی آن است. دسترسی و سلطه بر منابع انرژی در اغلب مناطق دنیا به عنوان یکی از عمده ترین جنبه های یک جانبه گرایی آمریکاست، چه این که واشنگتن به طور سنتی متحد اصلی کشورهای نفت خیز موجود در خاورمیانه از جمله کشورهای عربی است. این در حالی است که همکاری روسیه و چین به منظور مقابله با آمریکا نیازمند این است تا حوزه های متعددی را برای تامین انرژی مورد نیاز خود جستجو نماید. از آنجا که اقتصاد چین رشد فزاینده ای را تجربه می کند بنابراین تقاضای آن برای همه منابع انرژی، به ویژه نفت و گاز طبیعی افزایش دارد. بر اساس داده های شرکت بریتیش پترولیوم تولید و مصرف انرژی در سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۴۰ در چین به ترتیب به ۴۵ درصد و ۴۱ درصد افزایش می یابد که بسیار سریع تر از رشد جهانی با ۳۴ و ۳۵ درصد است. از سوی دیگر سهم چین در تقاضای جهانی انرژی از ۲۳ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۲۴ درصد در سال ۲۰۴۰ افزایش می یابد. چین بیشتر نفت خود را از خاورمیانه و شمال آفریقا وارد می کند اما دو چالش عمده در این زمینه وجود دارد. نخست این که خاورمیانه تقریبا نیمی از کل واردات نفت خام چین را به خویش اختصاص می دهد، با این وجود غلبه آمریکا در منطقه و فعالیت های تروریستی گروه های افراطی تهدیدی طولانی مدت است. دوم اینکه بیش از ۷۵ درصد از واردات نفت چین از خاورمیانه و آفریقا از طریق مسیر ۱۱۰۰ کیلومتری تنگه مالاکا عبور می کند چون چین فاقد نیروی دریایی آبی است، حرکت خصمانه در نزدیکی این تنگه توسط قدرت های خارجی یا گروه های تروریستی شدیدا منابع نفتی چین را مختل می کند. بنا به این دلایل واردات نفت از روسیه به عنوان جایگزین مطرح است. لذا همکاری بیشتر در حوزه انرژی وضعیت هر دو کشور را در تعامل اقتصادی تقویت می کند. بنابراین چین به عنوان بزرگ ترین مصرف کننده و روسیه به عنوان بزرگ ترین صادرکننده نفت و گاز در جهان قراردادهای بسیار مهمی در این بخش امضاء کرده اند که سرنوشت دو کشور را بیشتر به هم پیوند زده است.