تحلیل نهادی حکمرانی شهری ایران با تاکید بر گذار از مدیریت متمرکز به مشارکت شهروندی

در حکمرانی شهری ایران، گسست نهادی میان نهادهای رسمی و غیررسمی به عنوان مانعی بنیادین در مسیر شکل گیری الگوی حکمرانی مشارکتی شناخته می شود. این پژوهش با هدف تبیین چگونگی این گسست و تحلیل نقش آن در ناکامی گذار از مدیریت متمرکز به نظامی مشارکتی انجام گرفته است. بر پایه چارچوب نظری نهادگرایی داگلاس نورث، تعامل میان قواعد رسمی، ساختارهای اجرایی و ارزش های اجتماعی به عنوان محور تحول نهادی مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق کیفی و توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از منابع اسنادی، تحلیل قوانین و آیین نامه های شهری، و مطالعه نمونه های اجرایی در کلان شهرهای ایران گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد ناسازگاری میان سیاست های رسمی و فرهنگ اجتماعی مشارکت موجب تضعیف نهادهای میانجی، کاهش اعتماد عمومی و تداوم تمرکزگرایی در تصمیم گیری های شهری شده است. بر این اساس، گسست نهادی نه تنها مانع تحقق حکمرانی مشارکتی است، بلکه گذار نهادی را در سطح ساختارهای شهری به فرایندی ناکامل و پرهزینه تبدیل کرده است. دستیابی به حکمرانی شهری پایدار مستلزم بازنگری در روابط نهادی، تقویت سازوکارهای اعتماد اجتماعی و هماهنگی میان نظام رسمی و فرهنگ مشارکتی شهروندان است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی شهری ، گسست نهادی ، نهادهای رسمی و غیر رسمی ، نهادگرایی نورث ، تمرکزگرایی شهری ، گذار نهادی ، حکمرانی مشارکتی