تبیین ابعاد موثر بر تاب آوری سیل با بهره گیری از مدل معادلات ساختاری؛ نمونه مورد مطالعه: محله دربند

بلایای طبیعی، حوادثی با منشا طبیعی هستند که گاهی با تاثیر عوامل انسانی تشدید می شوند. با گسترش شهرها، به­ویژه در مناطق پرخطر، سیلاب به یک چالش جدی برای جوامع شهری تبدیل شده است. تاب آوری، راهکاری برای کاهش آسیب پذیری و افزایش توانایی جوامع در مواجهه با خطرات ناشی از بلایای طبیعی، به­خصوص سیلاب های شهری است. بدین­منظور، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارزیابی محله دربند  براساس شاخص های تاب آوری در برابر سیل انجام شده است. این پژوهش از حیث نتایج کاربردی و مبتنی بر روش های کمی است که در راستای تحلیل داده ها و نیل به هدف پژوهش، پس از استخراج شاخص های تاب آوری و جهت ارزیابی تاب آوری محله دربند در برابر سیل، پرسش­نامه ای با طیف لیکرت پنج­سطحی مورد استفاده قرارگرفت و اطلاعات و نظرات شهروندان در این حوزه جمع آوری­شد. برای تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران استفاده شد و جامعه نمونه پژوهش ۳۷۱ نفر برآورد گردید و مقدار آلفای کرونباخ  آن عدد ۹۱۹/۰ محاسبه شد که این عدد نشانگر اعتبار درونی بسیار خوب و قابل اعتماد سوالات پرسش­نامه است. همچنین برای تجزیه­وتحلیل داده های آماری پژوهش و جهت برازش مدل مفهومی تحقیق از روش مدل­یابی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار«SmartPLS» استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشان­داد که ضریب مسیر منتهی به معیار پنهان کالبدی-محیطی(۴۱۱/۰) قویترین تاثیر را دارا می­باشد. این بدین­معنی است که معیار کالبدی-محیطی، تاثیری قوی بر اثربخشی تاب آوری محله دربند در برابر سیل دارد. پس از آن، معیارهای اقتصادی (۲/۰)، زیرساختی(۱۷۳/۰)، اجتماعی(۱۶۸/۰)و نهادی-مدیریتی(۱۶۳/۰)به­ترتیب در اولویت قرارمی گیرند.

کلیدواژه ها:

بحران ، مخاطرات طبیعی ، سیل ، تاب آوری ، معادلات ساختاری ، دربند