مدیریت تعارض در فرهنگ سازمانی اسلامی و مکاتب رفتاری غرب؛ تحلیلی تطبیقی از رویکردهای حل تعارض اخلاقی

در جهان پیچیده ی سازمانی، امروز مدیریت تعارض نه تنها یک مهارت مدیریتی بلکه ضرورتی فرهنگی و اخلاقی محسوب می شود. هدف از این پژوهش واکاوی تطبیقی شیوه های مدیریت تعارض در فرهنگ سازمانی اسلامی و مکاتب رفتاری غربی و تبیین تفاوت بنیادین آنها در برخورد با تعارضات اخلاقی است. در این مسیر مقاله می کوشد پاسخ دهد که چگونه ارزش های اسلامی همچون عدالت، تقوا، شورا و اصلاح ذات البین در مقایسه با نظریه های تعارض در مکاتب فردنگر و رفتارگرای غربی می تواند رویکردی جامع تر برای حل تعارض های سازمانی و ارتقای همبستگی شغلی فراهم کند. این تحقیق از نوع تحلیل تطبیقی و کیفی نظری بوده و با بهره گیری از روش استنباط تحلیلی انجام شده است. داده ها بر پایه ی مرور نظام مند منابع فارسی و بین المللی طی سال های اخیر جمع آوری گردید و با رویکرد مقایسه ای در قالب نه بخش تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. تمرکز پژوهش بر تحلیل مبانی، فکری، ارزش شناختی و رفتار شناختی دو نظام فکری بوده است. علاوه بر آن، سه جدول تحلیلی و یک مدل پیشنهادی بومی برای مدیریت تعارض در سازمان های اسلامی نیز طراحی شد تا توازن نظری - کاربردی مقاله حفظ شود. نتایج نشان داد که در نظام اسلامی تعارض اخلاقی بیش از هر چیز ریشه در ضعف معنوی، غفلت از عدالت و عدم ارتباط اخلاقی دارد، در حالی که در مکاتب غربی تعارض به عنوان فرآیندی طبیعی و گاه سازنده تلقی می شود. هر چند جهان بینی اسلامی بر اصلاح نیت ها و همدلی تاکید دارد، هر دو رویکرد در ضرورت برقراری ارتباط شفاف، اعتماد سازمانی و تصمیم گیری مشارکتی هم نظرند. تحلیل تطبیقی حاکی از آن است که رویکرد اسلامی واجد ظرفیت بالاتری برای تبدیل تعارض به فرصت رشد اخلاقی و فرهنگی سازمان است.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی ، اسلامی ، مدیریت تعارض ، اخلاقی ، رویکرد رفتاری تلفیقی ، تصمیم گیری عدالت محور ، ارتباط شفاف مبتنی بر گفت وگو