تبیین سازوکارهای راهبری اکوسیستم های نوآوری

امروزه شرکت های مختلف دنیا به جای استراتژی های مبتنی بر بازار که در آن شرکت بر مزیت رقابتی خود تمرکز دارد به انتخاب استراتژی های مبتنی بر اکوسیستم روی آورده اند تا بتوانند ارزش های مشترکی را خلق، ایجاد و جذب کنند. مفهوم اکوسیستم نوآوری به عنوان یک ساختار تعریف شده است که هماهنگی و همکاری بین بازیگران و ذی نفعان مختلف را در مسیر خلق یک پیشنهاد ارزش مبتکرانه حفظ می کند. بحث اساسی این است که چنین اکوسیستمی در مرحله پیدایش و همچنین در طول چرخه حیات خود با چالش هایی در زمینه های مختلف از جمله هماهنگی و همکاری بین عناصر مواجه می شود که به راحتی قابل حل نبوده و حل آنها نیازمند تدابیر و راهکارهایی است که راهبری اکوسیستم نامیده می شود. به طور کلی وجود یک اکوسیستم با راهبری مناسب می تواند سرعت پیشرفت و رشد را در تمام ابعاد اکوسیستم افزایش داده و در عین حال مزیت راهبری را برای بازیگر یا بازیگران کلیدی حفظ نماید. بنابراین مشخص است که راهبری هوشمندانه اکوسیستم تاثیر اساسی و قابل توجهی در بقا و رشد اکوسیستم دارد. هر چه یک اکوسیستم از لحاظ رابطه های موجود و همچنین از نظر فناوری پیچیده تر باشد راهبری آن دشوارتر است و در غیاب یک راهبر قدرتمند امکان دارد که اکوسیستم در همان مراحل ابتدایی رشد، با شکست و فروپاشی مواجه شود. بنابراین لازم است شرکت های کانونی علاوه بر راهبری اکوسیستم نقش های دیگری مانند تکمیل و مشارکت در اکوسیستم ها را نیز به عهده گیرند. هدف از این تحقیق روشن نمودن مسیر حرکت بنگاه های بزرگ و سایر بازیگران مهم در عرصه نوآوری در جهت ایفای نقش در جایگاه راهبران اکوسیستم های نوآوری است. لذا ابتدا با در نظر گرفتن اهمیت راهبری اکوسیستم تلاش می شود با مرور جامع ادبیات و تجربیات بین المللی به توصیف نقش راهبر اکوسیستم و ویژگی های آن پرداخته شود. سپس سازوکارها و الگوهای راهبری اکوسیستم نوآوری تبیین خواهد شد. نتایج حاصل مشخص خواهد نمود که راهبر اکوسیستم چگونه می تواند با استفاده از هوشمندی و نه تحمیل راهبردهای خود به سایر بازیگران، در شکل دهی و ارتقای یک اکوسیستم نوآوری نقشی فعال ایفا نموده و در مراحل رشد و بلوغ اکوسیستم سازوکارهای مناسب را برای هدایت و راهبری آن به کار گیرد. در نهایت با توجه به سازوکارهای مطرح شده و نتایج حاصل نسبت به ارائه پیشنهاداتی برای الگوهای مناسب راهبری اکوسیستم های نوآوری در کشور ایران نیز پیشنهاداتی ارائه خواهد شد.

کلیدواژه ها:

اکوسیستم نوآوری ، راهبری اکوسیستم ، سازوکارهای راهبری