حکمرانی شهری یا حکمروایی شهری

قرن بیست و یکم و دو دهه اولیه آن همراه با تحولاتی شگرف در زندگی بشر بوده است. این تحولات، در بستر جهانی شدن اقتصاد و فرهنگ، روابط اجتماعی و زندگی جوامع بشری را تحت تاثیر قرار داده و بازتاب این روابط را در جلوه های فضایی به ویژه در شهرها متجلی ساخته است. بدون تردید عمده ترین ویژگی این قرن گشوده شدن چشم اندازهای جدید در سکونتگاه های انسانی و تمرکز بی سابقه جمعیت در کلان شهرها و جهان شهرها می باشد. بیش از یکصد و بیست سال پیش، زمانی که قرن بیستم آغاز گردید تنها ۱۵۰ میلیون نفر، یا ۱۰% از مجموع جمعیت کره زمین در شهرها سکونت داشتند. در پایان آن قرن، در سال ۱۹۹۹، جمعیت شهری با بیست برابر افزایش به ۲/۹۲۶ میلیون نفر یا تقریبا ۵۰% کل ساکنان کره زمین رسید. با آغاز قرن بیست و یکم این روند فزاینده شتاب بیشتری به خود گرفت و در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۱ جمعیت جهان از مرز ۷ میلیارد نفر گذشت. در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲ جمعیت جهان به ۸ میلیارد نفر و میزان ساکنان شهرها به ۵۸% رسید. آمارها نشان گر این مسئله می باشند که بیشترین افزایش جمعیت شهری (پیدایش کلان شهرها و مگاشهرها) در کشورهای کمتر توسعه یافته رخ می دهد، آنجا که مدیریت شهری در حل مشکلات شهرنشینی ناتوان اند و این شهرها ناهنجاری های درونی خود را به فضاهای پیرامونی اشاعه می دهند. در این مقاله سعی شده است در کنار سایر مسائل مدیریتی دو نگاه یا سیستم حکمرانی در مقابل حکمروایی و بازتاب آن در عملکرد مدیریت و برنامه ریزی شهری مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. در نوشته های محققین و مترجمان ایرانی گهگاه این دو اصطلاح مترادف هم به کار برده شده اند. در حالی که از حکمرانی و حکمران در مدیریت شهر، تصمیم سازی و اجرای قوانین بر مبنای سیاست های فردگرایانه مستفاد می شود. لیکن حکمروایی بر پایه مشارکت شهروندی برقرار می شود. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی و بر اساس گردآوری کتابخانه ای و جست وجو در مقالات به دنبال پاسخ به این مسئله است که این دو مفهوم چه تفاوت های مفهومی و کارکردی با هم دارند؟

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، حکمروایی ، برنامه ریزی ، مدیریت شهری