ارزیابی ترکیبات آلی فرار (VOCs) در ترافلهای بومی ایران به عنوان شاخصهای زیستی کیفیت خاک و سلامت اکوسیستم

در این پژوهش به منظور ارزیابی نقش ترکیبات آلی فرار (VOCs) به عنوان شاخص های زیستی کیفیت خاک و سلامت اکوسیستم ترافل های بومی ایران شامل ترافل تابستانی منطقه ماکو و ترافل زمستانی منطقه گرگان جمع آوری و پس از استخراج با حلال های قطبی و غیر قطبی با استفاده از سامانه GC-MS مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از پروفایل فرار نشان داد که نمونه ماکو در اقلیم سرد و نیمه خشک دارای غلظت بالاتری از آلکان های سنگین، آمیدهای چرب و استروئیدهای قارچی است که بیانگر سازگاری فیزیولوژیک با تنش های محیطی و خشکی خاک می باشد. در مقابل نمونه گرگان در اقلیم مرطوب و غنی از مواد آلی، الگوی متنوع تری از VOCهای سبک، سیلوکسان ها و ترکیبات آروماتیک را نشان داد که علاوه بر بازتاب ویژگی های زیستی خاک، بیانگر تماس بیشتر با عوامل انسانی و آلودگی های محیطی است. حضور ترکیب ترپنی لیمونن در هر دو نمونه نیز نشان دهنده فعالیت زیستی مناسب و پویایی ریزوسفر بود. بر پایه این نتایج ترکیبات آلی فرار ترافل ها قادرند هم ویژگی های اکولوژیک زیستگاه و هم اثرات تنش های محیطی و آلودگی را منعکس کنند و می توانند به عنوان ابزار زیست نشانگر قابل اعتماد در پایش کیفیت خاک و ارزیابی سلامت اکوسیستم مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

ترافل ، ترکیبات آلی فرار ، GC-MS ، شاخص زیستی ، اکولوژی خاک