بررسی شواهد موجود در خصوص تاثیر آموزش مهارت های خودتنظیمی بر عملکرد تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش آموزان متوسطه دوم یک مطالعه مرور نظام مند

هدف از این مطالعه بررسی نظام مند شواهد پژوهشی منتشر شده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ درباره تاثیر مداخلات آموزشی مبتنی بر مهارت های خودتنظیمی یادگیری بر عملکرد تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم بود. روش ها: جستجوی نظام مند مطالعات در پایگاه های اطلاعاتی فارسی شامل ISC، MagIran، SID و پایگاه های دانشگاهی و پایگاه های بین المللی شامل Scopus، Google Scholar و ژورنال های مرتبط انجام شد. کلیدواژه های جستجو به زبان های فارسی و انگلیسی و با ترکیباتی از مفاهیم «خودتنظیمی»، «آموزش خودتنظیمی» test anxiety، self-regulated learning training و high school students به کار رفت. معیارهای ورود شامل مطالعات تجربی یا شبه تجربی با مداخله آموزشی خودتنظیمی و گزارش پیامدهای مرتبط با عملکرد تحصیلی یا اضطراب امتحان بود. مطالعات توصیفی، نظری و فاقد مداخله آموزشی از بررسی حذف شدند. داده های استخراج شده شامل طراحی پژوهش، حجم نمونه، ماهیت مداخله، ابزارهای سنجش و نتایج اصلی بود. نتایج کلیدی: یافته ها نشان داد که بخش عمده ای از مطالعات ایرانی، به ویژه پژوهش های نیمه آزمایشی، گزارش کرده اند که آموزش راهبردهای خودتنظیمی یادگیری با کاهش معنادار اضطراب امتحان و بهبود شاخص های عملکرد تحصیلی همراه بوده است (برای نمونه، جلیل زاده و زارعی ۱۳۹۷؛ ۲۰۲۱ Veyskarami et al؛ مطالعات انجام شده در تبریز طی سال های ۱۴۰۰–۱۴۰۱). همچنین نتایج پژوهش های بین المللی همسو با مطالعات داخلی وجود رابطه مثبت بین خودتنظیمی یادگیری و بهبود عملکرد تحصیلی همراه با کاهش اضطراب امتحان را تایید می کنند. بررسی مطالعات جدیدتر (۲۰۲۳-۲۰۲۵) نیز حاکی از اثر بخشی پایدار مداخلات مبتنی بر خودتنظیمی است. نتیجه گیری: شواهد موجود نشان می دهد که آموزش مهارت های خودتنظیمی یادگیری در بستر مدرسه ظرفیت بالایی برای کاهش اضطراب امتحان و ارتقای پیامدهای تحصیلی دانش آموزان متوسطه دوم دارد. با این حال برای تقویت استحکام شواهد در بافت آموزشی ایران انجام مطالعات با طراحی های کنترل شده تر، حجم نمونه بزرگ تر و پیگیری های طولی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

خود تنظیمی یادگیری ، آموزش مهارت های خودتنظیمی ، عملکرد تحصیلی ، اضطراب امتحان ، دانش آموزان متوسطه دوم ، روان شناسی تربیتی