چالش های حقوق بشر در اجرای مجازات های جایگزین حبس در ایران

در سال های اخیر، مجازات های جایگزین حبس به عنوان یکی از ابزارهای نوین سیاست جنایی، جایگاه ویژه ای در نظام حقوقی کشورها یافته اند. فلسفه ی اصلی این مجازات ها، کاهش جمعیت زندان ها، اصلاح و بازاجتماعی سازی بزهکاران و جلوگیری از آثار منفی حبس است. در ایران، قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با الهام از رویکردهای عدالت ترمیمی، برای نخستین بار به صورت نظام مند مجازات های جایگزین حبس را مورد شناسایی قرار داد. با این حال، اجرای این نهاد در عمل با چالش های متعددی از منظر حقوق بشر مواجه است؛ از جمله تبعیض در اعمال، ضعف زیرساخت های اجرایی، نبود نظارت موثر، و کمبود فرهنگ سازی اجتماعی. این مقاله با تحلیل مبانی نظری، فقهی و حقوق بشری مجازات های جایگزین حبس، ضمن بررسی قوانین ایران و مقایسه ی آن با اسناد بین المللی، به تبیین مهم ترین چالش های حقوق بشری در اجرای این مجازات ها می پردازد و راهکارهایی برای اصلاح و تقویت آن ها پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

مجازات جایگزین حبس ، حقوق بشر ، کرامت انسانی ، قانون مجازات اسلامی ، عدالت ترمیمی