تحلیل نظام مند تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک در صنایع دریایی و بندری: نقش آن در کارایی اقتصادی، بهره وری و مزیت رقابتی پایدار

در دهه های اخیر، بنادر و صنایع دریایی از واحدهای عملیاتی صرف، به سازمان های اقتصادی و راهبردی در زنجیره ارزش تجارت بین الملل تبدیل شده اند. در این چارچوب، ارتقای کارایی اقتصادی، افزایش بهره وری و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار، مستلزم بهره گیری از نظام های اطلاعاتی و مدیریتی پیشرفته است. حسابداری مدیریت استراتژیک به عنوان یکی از رویکردهای نوین تصمیم سازی مدیریتی، می تواند با هم راستاسازی اطلاعات حسابداری و اهداف راهبردی، به بهبود عملکرد اقتصادی سازمان های بندری کمک کند. هدف این پژوهش، تبیین نظام مند نقش و سازوکارهای اثرگذاری تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک بر کارایی اقتصادی، بهره وری و مزیت رقابتی پایدار در صنایع دریایی و بندری است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی – توسعه ای و از نظر روش، مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات با استفاده از بیانیه اقلام ترجیحی گزارش دهی برای مرورهای نظام مند و فراتحلیل ها انجام شده است. پس از غربالگری نظام مند مطالعات منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، تعداد ۴۸ مطالعه واجد شرایط با استفاده از تحلیل محتوای کیفی نظام مند مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک به طور مستقیم، منجر به بهبود عملکرد اقتصادی نمی شوند، بلکه اثرگذاری آن ها عمدتا از طریق مکانیسم های مدیریتی– اقتصادی؛ نظیر افزایش شفافیت هزینه ها، ارتقای کیفیت تصمیم گیری راهبردی، بهینه سازی تخصیص منابع و هم راستایی اهداف عملیاتی با اهداف کلان سازمانی، تحقق می یابد. افزون بر این، ویژگی های نهادی و چارچوب های سازمانی، نقش زمینه ای تعیین کننده در میزان اثربخشی این تکنیک ها ایفا می کنند. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی، بر ضرورت تحلیل حسابداری مدیریت استراتژیک در صنایع دریایی و بندری در بستر ویژگی های نهادی و مدیریتی، تاکید کرده و دلالت های کاربردی مهمی برای مدیران بندری و تصمیم گیران سازمانی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

حسابداری مدیریت استراتژیک ، صنایع دریایی و بندری ، کارایی اقتصادی ، بهره وری ، مزیت رقابتی پایدار ، مرور نظام مند