راهبردهای توسعه حمل ونقل دریایی و تقویت قدرت دریایی ایران در شرایط تحریم

حمل ونقل دریایی ایران با دارا بودن بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی و دسترسی به کریدورهای استراتژیک بین المللی، نقشی محوری در اقتصاد و امنیت ملی ایفا می کند. با این حال، تحریم های چندلایه و هم پوشان، دسترسی به فناوری، سرمایه گذاری خارجی و خدمات بیمه ای را محدود کرده و هزینه های لجستیکی را به طور چشمگیری افزایش داده اند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا، وضعیت کنونی حمل ونقل دریایی ایران در شرایط تحریم و ارتباط آن با تقویت قدرت دریایی را بررسی می کند.یافته ها نشان می دهد که تحریم ها در قالب یک «نظام تحریمی چندسطحی» طراحی شده اند که صنعت دریایی، ناوگان تجاری، خدمات پشتیبانی و تردد شناورها را هدف قرار می دهد. این محدودیت ها منجر به کهنگی ناوگان، کاهش ایمنی عملیاتی، افزایش هزینه ها و محدودیت پهلوگیری در بنادر جهانی شده است. با وجود این فشارها، صنعت کشتیرانی ایران با اتخاذ راهبردهای تطبیقی و بهره گیری از ظرفیت های داخلی، توانسته فعالیت خود را حفظ و در برخی سال ها حتی رشد حجم تجارت دریایی را تجربه کند.ارتباط تنگاتنگ حمل ونقل دریایی و قدرت دریایی، توسعه هماهنگ این دو حوزه را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است. برای تبدیل تهدیدهای تحریمی به فرصت، سه راهبرد کلیدی پیشنهاد می شود: نخست، نوسازی زیرساخت های بندری و دیجیتالی سازی عملیات لجستیکی؛ دوم، تقویت دیپلماسی دریایی و توسعه کریدورهای بین المللی مانند شمال جنوب؛ و سوم، توسعه نیروی انسانی متخصص و بومی سازی فناوری های دریایی. اجرای این راهبردها می تواند جایگاه ایران را به عنوان یک قدرت دریایی منطقه ای تثبیت و امنیت اقتصادی کشور را در شرایط تحریم تضمین کند.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل دریایی ، قدرت دریایی ، تحریم ، راهبردهای توسعه ، کریدورهای بین المللی