طراحی الگوی مدیریت دانش و انتقال تجربه در سازمانهای آتش نشانی با محوریت مشاغل میانی و ارشد

در شرایط بحرانی که تصمیم گیری سریع و مبتنی بر تجربه حیاتی است سازمان های آتش نشانی با چالش جدی فرسایش دانش ضمنی و انتقال ناقص تجربیات ارزشمند نسل های پیشین به ویژه در میان مشاغل میانی و ارشد مواجه هستند. این پژوهش با هدف طراحی الگوی بومی مدیریت دانش و انتقال تجربه در این سازمان ها انجام شد تا با حفظ و انتشار دانش حیاتی عملیاتی، ارتقای تاب آوری و کاهش خطاهای انسانی را ممکن سازد. روش تحقیق کیفی و از نوع تحلیل محتوای نظریه پردازی زمینه ای بود که از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته عمیق با ۲۵ نفر از فرماندهان و کارکنان ارشد و میانی با سابقه و همچنین مطالعه اسناد عملیاتی داده ها گردآوری و در سه مرحله کدگذاری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد الگوی مطلوب در پنج بعد اصلی قابل ترسیم است (۱) شناسایی و مستندسازی دانش بحرانی (مانند تاکتیک های اطفای پیچیده و تصمیم گیری در شرایط غیر متعارف) (۲) ایجاد سازوکارهای انتقال تجربه از طریق داستان گویی ساختار یافته، مربی گری و آموزش موقعیت محور (۳) بستر سازمانی و فناورانه، شبکه های خبرگی و پایگاه درس آموخته ها (۴) فرهنگ تشویق اشتراک گذاری دانش و اعتماد و (۵) نظام ارزشیابی و بهبود مستمر. این الگو بر نقش محوری رهبران میانی به عنوان پل انتقال دانش و لزوم در هم تنیدگی فرآیندهای دانش با برنامه های عملیاتی روزمره تاکید دارد. در نتیجه گیری مشخص شد استقرار موفق این الگو، نه تنها به فناوری بلکه به تحول در فرهنگ سازمانی، تعهد رهبری ارشد و طراحی مشوق های اثربخش وابسته است. پیاده سازی الگوی پیشنهادی می تواند به ایجاد حافظه سازمانی پویا، توانمندسازی نسل جدید فرماندهان و در نهایت افزایش کارایی و ایمنی عملیات منجر شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، انتقال تجربه ، سازمان آتش نشانی ، مشاغل میانی و ارشد ، الگوی بومی