الگوی بهینه سازی زیرساخت های مرتبط با صنعت اسب ترکمن و اثر آن بر توسعه منطقه ای

صنعت اسب ترکمن به عنوان یکی از ذخایر ژنتیکی و فرهنگی منحصربه فرد ایران، ظرفیت بالایی برای نقش آفرینی در توسعه منطقه ای استان گلستان و ترکمن صحرا دارد. با این حال، فقدان زیرساخت های استاندارد و یکپارچه در حوزه هایی نظیر پرورش علمی، گردشگری اسب محور، خدمات دامپزشکی و صادرات نژادی، مانع از بهره برداری کامل از این پتانسیل شده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگویی برای بهینه سازی زیرساخت های صنعت اسب ترکمن و بررسی اثر آن بر توسعه منطقه ای انجام شده است. روش تحقیق به صورت آمیخته (کیفی-کمی) بوده و داده ها از طریق مصاحبه با خبرگان (۱۸ نفر) و توزیع پرسشنامه در میان فعالان صنعت اسب (n=۲۴۳) گردآوری شده است. نتایج تحلیل مضمون نشان داد که پنج محور اصلی شامل ناکارآمدی زیرساخت ها، نبود نهاد متولی، فرصت های اقتصادی مغفول، تهدیدات ژنتیکی، و ضرورت بومی سازی مدل توسعه، مهم ترین چالش های موجود هستند. تحلیل مدل معادلات ساختاری نیز نشان داد که ابعاد «زیرساخت پرورش و نگهداری» (β=۰.۴۸) ، «زیرساخت گردشگری» (β=۰.۴۱) و «زیرساخت صادراتی» (β=۰.۳۲) بیشترین اثر مستقیم را بر توسعه منطقه ای دارند. یافته ها با مطالعات تطبیقی بین المللی (از جمله ایرلند، ایسلند و اسپانیا) و نظریه های زنجیره ارزش و دارایی محور منطقه ای همخوانی دارد. در نهایت، پژوهش تاکید می نماید که توسعه صنعت اسب ترکمن نیازمند الگویی یکپارچه، بومی سازی شده، و مشارکت محور است تا بتواند ضمن حفظ میراث ژنتیکی، به تقویت برند منطقه ای، اشتغال زایی و ارتقاء جایگاه ایران در بازار جهانی صنعت اسب منجر شود.

کلیدواژه ها:

اسب ترکمن ، زیرساخت ، توسعه منطقه ای ، گردشگری اسب محور ، صادرات نژاد ، گلستان ، ترکمن صحرا