بررسی چالش های قبول خودرو برقی در ایران

افزایش روزافزون جمعیت شهرنشین و وابستگی به سوخت های فسیلی باعث شده است بخش حمل ونقل به عنوان دومین منبع عمده انتشار گازهای گلخانه ای پس از نیروگاه ها شناخته شود؛ در این میان، خودروهای برقی به عنوان راهکاری موثر برای کاهش آلاینده های زیست محیطی و صرفه جویی اقتصادی مطرح هستند، اما پذیرش گسترده آن ها در ایران همچنان با موانع متعددی مواجه است. در این مطالعه، برای تحلیل نگرش ها، تمایلات خرید و موانع احتمالی، پرسش نامه ای ساختاریافته از طریق نمونه گیری گلوله برفی دیجیتال در بازه اردیبهشت تا خرداد ۱۴۰۴ میان ساکنان شیراز توزیع شد؛ از حدود هزار مخاطب اولیه ۱۵۴ پاسخ معتبر گردآوری شد که پس از پاک سازی در اکسل، با استفاده از تحلیل های توصیفی و استنباطی در SPSS و SmartPLS پردازش شدند. نتایج نشان داد میانگین بالای نگرش مثبت نسبت به بهبود کیفیت هوا و صرفه جویی اقتصادی، علاقه درونی مصرف کنندگان به فناوری خودروهای برقی را تایید می کند، اما قیمت بالای خرید، برد محدود باتری و دسترسی ناکافی به ایستگاه های شارژ عمومی نیز به عنوان مهم ترین موانع شناسایی شدند. از میان بسته های تشویقی، وام های کم بهره و یارانه مستقیم، بیشترین اولویت را داشتند. بر این اساس پیشنهاد می شود سیاست گذاران با تمرکز بر کاهش بهای تمام شده از طریق تسهیلات مالی هدفمند، توسعه زیرساخت های شارژ خانگی و عمومی و اجرای برنامه های اطلاع رسانی موثر، زمینه پذیرش پایدار خودروهای برقی را فراهم آورند. ذکر این نکته حائز اهمیت است که نزدیک به ۲۷٪ شرکت کنندگان علاقه چندانی به خرید خودرو برقی نشان ندادند، بنابراین مطالعه عمیق تر بر گروهی که تمایلی به این فناوری ندارند و تحلیل تغییر نگرش در مطالعات طولی آینده می تواند راهنمای سیاست گذاری های اثربخش تر باشد.

کلیدواژه ها:

خودروی برقی ، نگرش مصرف کنندگان ، زیرساخت خودروهای برقی