بررسی تاثیر سیاست های فضای سبز شهرداری قائم شهر بر کاهش دمای شهری و آلودگی هوا

این مقاله باهدف بررسی تاثیر سیاست های فضای سبز در حوزه شهری بر کاهش دمای شهری و آلودگی هوا، با تاکید بر تجربه شهر قائم شهر در استان مازندران، به صورت مرورگرانه تدوین شده است. با توجه به اثرات اغلب نادیده گرفته شده فضای سبز در کاهش «جزیره گرمای شهری» و بهبود کیفیت هوا، این پژوهش ضمن بررسی مبانی نظری و مرور ادبیات داخلی و خارجی، شکاف های موجود در دانش را شناسایی کرده و چارچوب مفهومی مناسبی برای تحقیق ارائه می دهد. یافته های مرور ادبیات نشان می دهد که افزایش پوشش گیاهی شهری، بهبود طراحی فضای سبز، و توسعه زیرساخت های سبز می تواند دمای سطحی شهری را به میزان میانگین ۱.۳۲ تا حدود ۵ درجه سلسیوس کاهش دهد. همچنین شواهد نشان می دهد که فضای سبز می تواند مشارکت در کاهش غلظت آلاینده هایی همچون NO۲، ذرات معلق و اوزن داشته باشد (به ویژه در مطالعات بین المللی). اما مطالعات محدود داخلی درباره شهرهای متوسط ایران و تحلیل سیاست های شهرداری ها (مانند شهرداری قائم شهر) اندک است و این امر شکاف پژوهشی مهمی تلقی می گردد. بر این اساس، سوال محوری این پژوهش این است: «سیاست های فضای سبز شهرداری قائم شهر تا چه اندازه می توانند به کاهش دمای شهری و آلودگی هوا منجر شوند؟» هدف تحقیق، بازخوانی و تحلیل سیاست های اجرا شده، و طراحی چارچوب مفهومی برای ارزیابی تاثیر آنها در شهر مذکور است. نتایج می تواند برای سیاستگذاران شهری، برنامه ریزان محیطی و مدیران شهری قابلیت بهره برداری داشته باشد. جمع بندی نشان می دهد که گرچه فضای سبز ابزاری اثبات شده برای تعدیل محیط شهری است، اما تحقق کامل آن نیازمند سیاست های مبتنی بر داده، بودجه مناسب، نظارت و ارزیابی مستمر است.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، آلودگی هوا ، سیاست گذاری شهری ، شهرداری قائم شهر ، پوشش گیاهی ، کیفیت هوا